ابو القاسم سلطانى
273
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2574 گمبريا Gmelina arborea Roxb گمبريا Gambaia نام سنسكريتى و هندى درختى است به بلندى تا 17 متر از خانواده Verbenaceae رنگ تنه درخت در ابتدا زرد سپس قهوهاىرنگ سخت محكم و سنگين مىشود و از آن براى تهيه الوار ، كارهاى ساختمانى ، مبل و آلات موسيقى استفاده مىشود . شاخههاى جوان داراى تارهاى سفيدرنگ مىباشند . برگها داراى دمبرگ دراز ، متقابل ، بيضوى ، لبه صاف ، نوك باريك ، گل آذين به درازاى حدود 30 سانتيمتر و هر سه عدد گل از يك نقطه خارج مىشوند . جام گل به رنگ زرد مايل به قهوهاى و پوشيده از تار است . ميوه شفت ، بيضوى يا گلابى شكل و رسيده آن به رنگ زرد نارنجى با مزه شيرين و تلخ و موسيلاژى و داراى 2 - 1 دانه است . ريشه داراى پوستى به رنگ قهوهاى روشن و مغز آن به رنگ زرد و با مزه لعابى مىباشد . محل رويش گياه : هند ، در اطراف جادهها و سرتاسر دكن پننينسولا ، مالايا ، سيلان و فيليپين است . قسمت قابل مصرف در درمان : برگ ، ريشه ، ميوه تركيبات شيميائى : ميوه داراى رزين ، مواد قندى ، اسيد بوتيريك و به مقدار ناچيز اسيد تارتريك است . ميوه و ريشه محتوى يك نوع الكالوئيد است . خواص و موارد مصرف درمانى : از دمكرده برگهاى نازك در سردرد ناشى از تب ، سرفه ، سوزاك و از ميوه به عنوان مدر ، قابض ، اشتهاآور ، مقوى باه و تقويتكننده ريشه موى سر و درمان سرماخوردگى و بيمارىهاى صفراوى و از ريشه به عنوان تقويتكننده قلب ، معده ، اعصاب و حافظه و خارجكننده صفرا و همراه با شيرينبيان ، عسل و قند براى زياد كردن ترشح شير استفاده به عمل مىآيد . گياه در ايران رويش ندارد . Code - 2575 بدرا Gmelina asiatica L . از ريشه اين درختچه كه در هند ، بنگال ، برمه و سيلان مىرويد و داراى طعم تلخ ، قابض و معطر مىباشد و در هند بدرا Badhra ناميده مىشود به عنوان ضد سم ، تصفيهكننده خون و تسكيندهنده درد مفاصل و براى درمان رماتيسم و تقويت نيروى جنسى استفاده مىشود .