ابو القاسم سلطانى
249
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
اشكال داروئى و مقادير خوراك : عصاره خشك استاندارد شده به شكل قرص و كپسول و تنتور . در نارسائى Cerebral vascular ، Glaucoma و Multiple sclerosis ، 40 تا 80 ميلىگرم سه بار در روز ، در اختلالات مربوط به گوش داخلى 120 تا 160 ميلىگرم 2 تا 3 دوز منقسم ، روزانه مورد مصرف قرار مىگيرد . Code - 2551 بلوكاسگ Gisekia pharnaceoides L . بلوكاسگ نام هندى گياهى است ، علفى ، كوچك ، يك ساله ، بدون كرك از خانواده Molluginaceae ، معمولا بر روى زمين ، گاهى افراشته ، شاخهها نازك ، انشعابات دو شاخهاى ، برگها متقابل ، بيضوى ، نوكتيز ، گل آذين شامل 10 تا 20 گل كه در محل انشعابات پديدار مىشوند . ميوه 5 خانه و در هر خانه يك دانه تيره رنگ وجود دارد . گياه در مناطق شنى سراسر افريقا ، مصر ، عربستان ، صحراى سينا ، هند ، جنوب غربى پاكستان ، منطقه كراچى ، افغانستان و ايران پراكندگى دارد . محل رويش آن در ايران كرمان ، بلوچستان ، تير ، چاه بهار و جاسك مىباشد . تركيبات شيميائى : دانهها داراى آلفا و بتا Gisekia tannin مىباشند كه از عصاره الكلى و اترى بدست مىآيد . خواص : ضد كرم ( اثر قاطع ) ، مشهى موارد مصرف : كرم كدو ، كمى اشتها ، ناراحتىهاى جلدى ، برونشيت ، ورم مخاط بينى Code - 2552 دلبوث Gladiolus communis L . گياهى است علفى ، پايا به بلندى تا 1 متر از خانواده Iridiaceae ، داراى ريشه متورم ، برگها دراز ، خيلى باريك و سفت ، شمشيرى شكل ، گل نامنظم با قطعات نابرابر به رنگ سرخ تيره گل آذين خوشهاى ، كپسول تخممرغى با گوشههاى ناوى ، دانه داراى بالهاى پهن ، محل رويش گياه اروپا و وجود آن در شمال ايران ، گرگان گزارش شده است . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : نام جنس به مناسبت شمشيرى [ Gladiate ] بودن شكل برگ به گياه داده شده است . ديوسكوريد آن را كسيفيون Xiphion ، فسغافيون ناميده مىنويسد چون برگ آن به شمشير مشابهت دارد آن را ماخاريون