ابو القاسم سلطانى
239
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2537 غرنوق برى Geranium maculatum L . غرنوق برى يا عطر الجناين گياهى است پايا ، پرزدار از خانواده Geraniaceae ، ساقه افراشته به ارتفاع 70 سانتيمتر ، برگها زيبا ، كركدار ، متقابل ، لبه كنگرهاى ، منقسم با شكافهاى عميق به رنگ سبز خرمائى با لكههاى سفيد ، به درازاى 20 سانتيمتر . گل به رنگ ميخك ارغوانى ندرتا سفيد ، به درازاى 4 - 5 / 2 سانتيمتر . ميوه منتهى به خارى شبيه به منقار كركى به درازاى 5 / 2 سانتيمتر . محل رويش گياه جنگلهاى شرق و مركز امريكاى شمالى و كانادا مىباشد . تاريخچه : نام جنس گياه از واژه Geranos يونانى يا Crane به معنى كلنگ ( كركى - غرنوق - درنا ) به واسطه شباهت ميوه گياه به منقار اين پرنده گرفته شده است و نام گونه Macula - tus به علت لكهدار بودن برگ به گياه داده شده است . بوميان شمال امريكا از قديم آن را در التهاب گلو ، آفت ، ورم لثه مصرف مىنمايند ولى امروزه موارد كاربرد آن در امريكا در بيمارىهاى مختلف زياد است . قسمت قابل مصرف در درمان : ريشه گياه است كه در پائيز يا زمستان جمعآورى ، خشك و پودر مىنمايند . تركيبات شيميائى : 30 - 20 درصد تانن از جمله گاليك اسيد ، نشاسته ، صمغ ، رزين ، قند ، اكسالات كلسيم . خواص درمانى : قابض ، متوقفكننده خونريزى ، ضد التهاب . موارد مصرف درمانى : اسهال به ويژه اسهال كودكان ، اسهال وبائى شكل ، التهاب روده باريك ، گاسترو آنتريت ، كوليت ، اولسرپپتيك ، هموراژى ، متروراژى ، منوراژى ، خون آمدن از بينى و بطور موضعى در هموروئيد ، ترشحات واژن و به صورت غرغره در التهاب دهان ، ژانژيويت ، پيوره ، درد دندان . اشكال داروئى : پودر ريشه ، دمكرده ، تنتور 4 - 2 ميلىليتر سه بار در روز . در اولسر پپتيك معمولا با پنيرك و غافث مصرف مىنمايند .