ابو القاسم سلطانى
229
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2524 ياسمين زرد Gelsemium sempervirens Ait . گياهى است زيبا ، هميشه سبز ، ساقه منشعب ، پيچيده و بالارونده به ارتفاع 6 متر از خانواده Logaminaceae ، برگها ساده ، متقابل ، بيضى ، باريك ، نوكتيز به درازاى 10 - 5 / 2 سانتيمتر ، سبزرنگ ، سطح فوقانى برّاق ، گل در اواخر بهار به رنگ زرد بر روى گياه مشاهده مىشود . داراى 5 كاسبرگ ، 5 گلبرگ و 5 پرچم مىباشد . ميوه پوشينه ، بسيار كوچك ، 2 خانه و داراى تعداد زيادى دانه است . گياه بومى امريكا است و در اراضى مرطوب ، نزديك آب ويرجينيا ، كارولينا ، فلوريدا و مكزيك بطور وحشى مىرويد . تاريخچه : چون بوى گلها مانند بوى ياسمن مىباشد نام جنس گياه از واژه ايتاليائى Gelsomino ' ' به معنى ياسمين گرفته شده است . بوميان امريكا از آن به عنوان تببر استفاده مىنمايند . از ابتداى قرن نوزدهم در طب وارد شده است و در تبهاى صفراوى و سپس در ميگرن مورد استفاده قرار گرفته است . قسمت مورد استفاده : ريشه و ريزوم تركيبات شيميائى : ريشه و ريزوم داراى آلكالوئيدهاى ژل سمين C 20 H 22 N 2 O 2 Gelsemin ، سمپرويرين C 19 H 16 N 2 Sempervirin ، ژلسهميسين C 20 H 26 N 2 O 4 ، ژلسهدين C 19 H 23 N 2 O 3 ، ژلسهويرين C 19 H 24 N 2 O 3 Gelseririne ، ژلسهويرين C 21 H 24 N 203 همچنين داراى اترامودين مونومتيل Emodin monomethyl ether ، Ipuranol , N - Pentatriacontane , B - Methylaesculleti n ، فيتوسترول ، كومارين ، تانن ، اسانس ( 5 / 0 درصد ) و اسيدهاى پالميتيك ، استهآريك ، لينولئيك و ژلسهميك Gelsemic اسيد مىباشد . خواص درمانى : مسكن و آرامكننده دردهاى عصبى به ويژه دردهاى با منشاء عصب ترىژومو و بازكننده مردمك چشم ( از خواص Gelsemin ) كمكننده فشار و اسپاسم عضلانى ، پائينآورنده فشار خون ، تببر . موارد مصرف درمانى : مصارف داخلى : نورالژى ، ميگرن ، سياتيك ، درد دندان ، رماتيسم ، خارش ، دردهاى ناشى از حادثه ، مننژيت ، آسم و سياهسرفه . استعمال خارج : در دنداندرد و Facial neuralgia .