ابو القاسم سلطانى
225
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
موارد مصرف درمانى : از پوست و پولپ ميوه در اسهال مزمن و اسهال خونى استفاده درمانى به عمل مىآيد . در هند در لكوره ، سوزاك ، التهاب مزمن و پيشابراه كاربرد درمانى دارد . شاخهها و برگهاى جوان تببر و در آفت مورد مصرف درمانى دارد . اشكال داروئى : پودر 3 - 6 / 0 گرم ، عصاره 60 / 0 - 20 / 0 گرم ، جوشانده 10 درصد 120 - 80 گرم . ( * ) - با كوزگندم طب سنتى Lecanora esculenta Ev . فرق دارد . Code - 2521 غوتاغنبا Garcinia Morella Desr . غوتاغنبا گمرزين بدست آمده از درختى با نام علمى آمده در صدر از خانواده Guttiferae به بلندى 15 - 7 متر با شاخههاى گسترده در رأس ، سرشاخهها نازك به ضخامت 5 ميليمتر ، صاف ، براّق ، بدون پرز ، تنه به رنگ زرد با پوست سخت ، شيرابه به رنگ زرد تيره ، برگ متقابل بيضى ، تخممرغى شكل ، به درازاى 15 - 7 سانتيمتر و پهنا 8 - 4 سانتيمتر ، بدون پرز ، براق با 15 - 8 جفت رگبرگ فرعى ، گلها نر و ماده جدا ، گلهاى نر به رنگ قرمز ميخكى و به صورت 3 - 2 تائى در كنار برگهاى شاخههاى مسن قرار دارند . گلهاى ماده برابر يا بزرگتر از گلهاى نر ، بدون پرز ، به رنگ قهوهاى ميخكى ، پولپ ميوه شيرين ، داراى 4 - 1 دانه كليوى متمايل به بيضوى و قهوهاىرنگ مىباشد . محل رويش درخت در هند : شرق بنگال ، غرب پنيتولا ، سيلان و سيام مىباشد . تاريخچه و موارد مصرف در طب سنتى : به سنسكريت Tamala و Kunkustha ناميده شده و از سال 1300 ميلادى در چين مصرف شده و از سال 1603 ميلادى اروپائيان با گمگوت آشنا شدهاند . قديمىترين كتاب پارسى كه نام آن آمده كتاب مخزن الادويه ( تأليف 1185 ه - ق - 1150 ه - ش ) است كه تحت عناوين غوتاغنبا و گمگوت موارد مصرف گمرزين دو نوع Hamburyi و Morella از جنس Garcinia ذكر شده و ذيل كد 2518 همين مجموعه تحت عنوان گمگوت آمده است . قسمت قابل مصرف : ميوه و گمرزين .