تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : نام جنس گياه از واژه Foenum لاتين به معنى علف خشك گرفته شده است . اغلب ملل باستانى آن را مىشناخته‌اند . در پاپيروس ابرس نام آن آمده و اثارى از آن در قبر فرعون " توت غنخ آمون " مشاهده شده است . به قبطى Wamar ، به آشورى Shamranu ، سريانى Shumra ، يونانى Marathon و به سنسكريت Madhurika ناميده شده است . بقراط معتقد بود كه گياه روشنائى چشم را افزايش مىدهد و اين از يك افسانه قديمى سرچشمه گرفته است بطورى كه ديمقراطس Democrite كه قبل از بقراط مىزيسته گفته بود كه مار و افعى و گزندگان بعد از زمستان چون سر از سوراخ بيرون آورند و چشم آنها ضعيف شده باشد جهت تقويت چشم خود را به اين گياه مىمالند . يونانيان عهد باستان براى كنترل وزن آن را به قهرمانان المپيك مىخورانده‌اند . تئوفراست از آن نام برده و پلينى افشره برگ گياه را براى افزايش ديد چشم ، كاتاراكت و گزش مار سودمند دانسته است . ديوسكوريد علاوه بر ذكر موارد مصرف فوق مىنويسد : جوشانده آن پيشاب را زياد مىكند و براى كليه و مثانه خوب است و جوشانده دانه آن با جو شير را افزايش مىدهد . قاعده‌آور و با آب سرد تب‌ها ، حالت تهوع و التهاب معده را آرام مىكند و اهالى سوريه از افشره حرارت داده شده رازيانه‌اى كه در آنجا عمل مىآيد براى كشيدن به چشم استفاده مىكنند ( 1 * ) . ابن ماسويه گويد در تب‌هاى مزمن موثر و بازكننده گرفتگىهاى مجارى كبد و مسيح گويد بازكننده بند آمدگىهاى احشاء است ( رازى : 2 * ) ، داروى سوء مزاج ، استسقاء و نفخ است ( هروى : 3 * ) . اخوينى تركيباتى از رازيانه را براى درمان سوءهاضمه ، جشاء ( آروغ ) ، ورم كبد ، ورم طحال و سنگ كليه ذكر نموده است ( 4 * ) . رازيانه برى از رازيانه كشت شده قوىتر است ( ابن سينا : 5 * ) ، " تخم او تشنگى دروغين را زايل كند " ( جرجانى : 6 * ) ، رازيانه برى خلط بد توليد مىكند ( ابن نفيس : 7 * ) ، در درد سينه و پهلو ناشى از نفخ و انسداد موثر و پزنده خلط سينه است ( غسانى : 8 * ) . رازيانه بستانى در اول سوم گرم و در آخر اول خشك است . جوشانده ميوه ( تخم ) با گل گاو زبان در طپش قلب و غش و با پرسياوشان در سوزش معده ناشى از زيادى ترشى معده سودمند است . اشخاص گرم‌مزاج بايد آن را با صندل و سكنجبين مصرف نمايند ( انصارى ، انطاكى ، حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 9 * ) . قسمت قابل مصرف : دانه ، برگ و ريشه تركيبات شيميائى : 1 - فلاونوئيدها : روتين ، كورسيتين ، كامفرول 2 - كومارين‌ها : پركاپتن ، ايمپراتورين Imperatorin ، گرانتوتوكسين ، مارمزين Marmesin . 3 - اسانس دانه : آنتول Fenchon ، استراگول ( كمتر از 5 درصد 9 ، آلفا پىنن ، بتا پىنن ، ليمونن ، كامفن ، پى سيمن ، بتاميرسن ، آلفا فلاندرن ، سابىنن ، گاماترپىنن ، ترپىنولن ، ديانه‌تول ، فتوآنتول و انيزالدئيد