ابو القاسم سلطانى
168
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
به دندان آسيب مىرساند براى جلوگيرى از زيان آن با گردو ، صعتر ، انيسون ، شربت ترنج يا ريباس و بهتر با سكنجبين خورده مىشود . مشابه آن مغز چلغوزه و مقدار خوراك خشك آن حدود 150 گرم است ( انصارى ، حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 14 * ) . خواص شيرابه انجير از نظر قدما : شيرابه انجير منعقدكننده شير ، زخمكننده جلد ، بازكننده دهانه عروق ، مسهل ، نرمكننده صلابت رحم و شياف مهبلى مخلوط آن با زرده تخممرغ يا موم ، پاككننده رحم و قاعدهآور است . ضماد مخلوط آن با آرد شنبليله و سركه در نقرس و با آرد جو در زرد زخم ، اكزما ، بهق ، گزيدگى عقرب و با پيه براى بر طرف كردن زگيل سودمند است . اگر قطرهاى از آن را روى پنبه ريخته و داخل دندان كرم خورده قرار دهند درد آن را تسكين مىدهد . و به چشم كشيدن محلول رقيق و قطره آن در ابتداى كاتاراكت خوب است . خواص برگ انجير از نظر قدما : افشره برگ در اكزما ، خشونت پلك ، فلسى شدن پوست ، زگيل و ضماد جوشانده آن جهت تقويت استخوان كوفته شده موثر است . شستن سر با آن از ريختن موى سر جلوگيرى مىكند . تركيبات شيميائى : انجير داراى قند ، مواد ازته ، كمى چربى ، Carvin , Tyrosin ، پروتئاز ، سروتونيك اسيد ، ماليك اسيد ، سيتريك اسيد ، فيسين ، كلسيم ، فسفر ، آهن ، سديم ، پتاسيم ، منيزيم ، مس و ويتامينهاى Niacin , B 2 , A و C مىباشد . هر يكصد گرم آن 75 كالرى حرارت ايجاد مىنمايد . برگ انجير داراى ماده تلخ فيكوسين Ficusin يا Psoralen ، بركاپتن و روتين مىباشد . خواص درمانى ميوه : ميوه ملين ، نرمكننده ، انرژىزا ، زيادكننده فعاليت اعمال معده و روده است . آنزيم فيسين موجود در ميوه به هضم غذا كمك مىنمايد لذا براى دفع سوءهاضمه و بعضى يبوستهاى دير درمانپذير به مصرف مىرسد . براى انجير خاصيت ضد سرطانى قائل شدهاند كه مربوط به يك نوع بنزالدئيد موجود در آن مىباشد . جوشانده ميوه به دفع التهاب مجارى تنفسى ، بيمارىهاى التهابى ، برونشيت ، سياهسرفه ، ذات الريه حاد ، ذات الجنب ، ورم كليه ، سرخك ، مخملك و آبله كمك مىنمايد و از مخلوط چهار ميوه صدرى ( عناب ، انجير ، خرما و مويز ) استفاده مىشود . در استعمال خارج غرغره جوشانده انجير خشك در شير براى رفع تحريكات گلو ، ورم لثه و مخاط دهان سودمند مىباشد .