ابو القاسم سلطانى
149
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
خواص و موارد مصرف درمانى : از گياه به عنوان تببر و در موارد باد سرخ ، تيفوئيد ، ناراحتىهاى كبدى و در پاكستان با نام Danna buti همراه با ساير گياهان به عنوان منقبضكننده عروق و قاعدهآور استفاده درمانى به عمل مىآيد . از گياه به شكل موضعى در استوماتيت ، زخم ، خارش و از حمام كردن با آن براى پائين آوردن تب كودكان استفاده مىشود . Code - 2396 حنطه سوداء Fagopyrum esculentum Moench . گياهى است علفى ، يك ساله به بلندى 80 - 30 سانتيمتر از خانواده Polygonaceae ، ساقه افراشته ، نسبتا پرشاخه و ضخيم ، قوى ، گرهدار ، دمبرگ بلند متصل به محل گره ، برگ پهن ، سهگوش ، نوكتيز به شكل نيزه ، به درازاى 7 سانتيمتر ، گل كوچك ، داراى 5 گلبرگ ، به رنگ سفيد يا صورتى ، مجتمع خوشهاى ، معطر ، داراى نوش فراوان مورد علاقه زنبور عسل . ميوه كوچك ، سه وجهى يا سه زاويهاى شبيه فندق با لايه پوششى سخت و سياهرنگ . دانه كوچك ، چرب و شيرين مزه . محل رويش : منشاء اوليه منچورى و سيبرى و در مركز آسيا و اروپا پراكندگى دارد و در امريكا ، كانادا ، بلغارستان ، فرانسه ، روسيه ، ژاپن و مصر به منظور خوراك دام به ويژه گاو ، اسب و پرندگان ، استخراج روتين مورد نياز صنايع داروسازى از ساقه و برگ و گل و نيز به خاطر عسل مرغوبى كه از نوش آن توسط زنبور عسل حاصل مىشود كشت مىشود . تاريخچه : از زمانهاى بسيار دور غذاى مردم چين و مغولستان مىباشد و از آنجا به هند و غرب آسيا و سپس در قرون وسطى به وسيله سربازان جنگهاى صليبى از آسيا به اسپانيا و ساير نقاط اروپا راه يافته است و يونانىها آن را نمىشناختهاند و ابن سينا ضمن شرح حنطه ( گندم ) مىنويسد : غذائيت حنطه سوداء كم است ( 1 * ) . قسمت مورد استفاده : برگ ، گل و دانه است . تركيبات شيميائى : اندامهاى هوائى به ويژه برگ داراى روتين مىباشد كه آنتى اكسيدان قوى است و ريشه گياه محتوى Oxymethyle anthraquinone و دانه داراى مواد نشاستهاى حدود 60 درصد ، اسيدهاى آمينه نظير