ابو القاسم سلطانى

141

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

خارجى ميوه داراى 4 برآمدگى و بين هر دو برآمدگى يك بال مشاهده مىشود كه در مجموع به شكل كلاه كشيش مىباشد . محل رويش : چمن‌زارها و كنار جنگل‌هاى منطقه وسيعى از اروپا ، شرق آسيا از جمله ايران ، در آذربايجان و ارسباران پراكندگى دارد و به عنوان پرچين دور مزارع كاشته مىشود . در سابق از جوشانده گياه به عنوان مدر و از ميوه‌هاى خشك شده براى كشتن شپش و درمان جرب استفاده مىشده است . از چوب محكم و سفت آن براى ساختن دوك نخ‌ريسى و در نجارى و از ذغال چوب در نقاشى استفاده مىشود . قسمت مورد استفاده : كليه اندام‌هاى گياه تركيبات شيميائى : گياه داراى هتروزيدهاى مقوى قلب از جمله Evonoside ، رامنوزيد و ديژىتوكسىژنين Digitoxigenin و همچنين ماده‌اى به نام ارمه پاوين Armeh pavin مىباشد . پوست ساقه محتوى گالاكتيول يا دولسيت ، اوونىمين Homoeuonystrol , Evonymok , Evonymin ، مواد چرب ، تند ، تانن و ميوه داراى پيگمان‌هاى Physaline و Phillorhodine و چند استر مىباشد . خواص درمانى : مسهل ، قىآور و صفرابر موارد مصرف درمانى : كليه اندام‌هاى گياه مسهل و قىآور مىباشند و خوردن 4 - 3 عدد ميوه براى شخص بالغ مسهل قوى و شديد مىباشد و همين مقدار براى كودكان كشنده است . از گياه در ناراحتىهاى كليه و مثانه و در هند از آن براى ناراحتىهاى كبدى ، صفرا ، لمباگو و آلبومينورى استفاده مىشود . در مصارف خارجى از جوشانده ساقه‌هاى جوان و برگ گياه در سرمازدگى ، ابسه ، اولسرهاى چركين ، غانقرايا ، زخم‌هاى ناشى از كمبود ويتامين C ، جوش غرور و در طب عوام جهت جرب استفاده مىشود . در دامپزشكى جهت رفع گال حيوانات به خصوص اسب و سگ ، 50 گرم ميوه يا اعضاء مختلف گياه را در يك ليتر آب مخلوط و با سركه وارد نموده استفاده مىنمايند . اشكال داروئى : در استعمال خارج از جوشانده 30 - 15 در هزار ميوه يا برگ مخلوط با سركه براى شستشوى جرب يا از پماد تهيه شده از 8 گرم دانه در 30 گرم پيه خوك استفاده به عمل مىآيد .