ابو القاسم سلطانى
116
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
خواص : گياه سمى و تاولزا مىباشد . لاتكس ان در اروپا با نام Scamonium europaeum به عنوان مسهل قوى و قىآور مصرف مىشده است . امروزه مصرف آن براى انسان زياد متداول نيست . اكنون در فرانسه براى گوسفندان از آن استفاده به عمل مىآيد . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 363 ( 2 * ) - قانون عت ص 197 ( 3 * ) - تلخيص از مخزن ص 581 Code - 2346 دندريدس Euphorbia dendroides L . گياهى است به ارتفاع 2 متر ، شاخهها چنگال مانند منظم از خانواده افوربياسه ، برگهاى ساقه بيضى شكل ، نوكدار و منقوط ، در تابستان برگريز ، گلها كوچك نيم كروى و در صخرههاى نزديك دريا در منطقه مديترانه رويش دارد . تاريخچه : به يونانى Dendrites [ شبه درخت ] ناميده شده و هفتمين و آخرين گياهى است كه ديوسكوريد ذيل مدخل Tithymallos [ طيثومالص - يتوع ] به توصيف آن پرداخته است . در كتاب دياسقوريدوس پس از شرح شش گياه ادامه آن چنين است " و اما الصنف منه نابت فى الصخور و هو الذّى يقال له دندريدس فانه كبير الاغصان و كثير الورق ( 1 * ) ملان من لبن . . . ( 2 * ) . در ساير كتب قديم نيز ذيل مدخل " يتوع " شرح ان در يك موضع با 6 گياه ديگر آمده ولى از نام دندريدس استفاده نشده و به جاى آن اين عبارات " و الذّى يكون بين الصخر " ( 3 * ) . " صخرى كائن بين الصخور " ( 4 * ) ، " نوع يكون بين الصخر " ( 5 * ) ، يتوعى كه در سنگستانها ميان احجار مىرويد " ( 6 * ) آمده و شكل ظاهرى گياه چنين توصيف شده است : گياهى است كه در سنگستانها و صخرهها مىرويد . شاخهها زياد و از دو طرف بر آن محيط هستند ، پر برگ و برگ به برگ مورد شباهت دارد و رنگ آن سرخ است ميوه شبيه به ميوه حاراقياس ( 7 * ) و اين نيز داراى شيرابه و از نظر خواص مانند انواع ديگر است ( 8 * ) . خواص درمانى : رجوع شود به كد 2339 يتوع . ( 1 * ) - اصل : كبير الورق ، اصلاح شده از قانون ، جامع مفردات و مخزن ( 2 * ) - دياسقوريدوس م - 4 ش 361