ابو القاسم سلطانى

104

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

محل رويش گياه هند شرقى و مالزى تا ارتفاعات 1350 مترى مىباشد . در جنوب ايران نيز پرورش مىيابد و به نام " جم " يا " جام " ناميده مىشود . تاريخچه و موارد مصرف درمانى در طب سنتى : از زمان‌هاى بسيار دور با نام سنسكريتى Campeyah در هند مصرف مىشود . قديمىترين كتاب پارسى كه شرح آن آمده است مخزن الادويه مىباشد در اين كتاب ذيل مدخل جامون پس از شرح جمون E . jambolana اضافه مىنمايد " يك نوع آن را گلاب جامون " مىنامند مخصوص بنگاله است . . . كمى مدور ، شيرين ، اندكى آبدار ، خوش‌بو شبيه به رايحه گلاب ، گويا در گلاب پرورده شده ، در جوف بعضى يك دانه و بعضى 2 دانه و بعضى 3 دانه به هم پيوسته و مغز آن سبز پسته‌اىرنگ و درخت اين به بزرگى درخت نوع اول [ منظور E . jambolan ] نمىباشد . اكثرا پراكنده مىباشد برگ‌هاى اين نيز در طول و عرض از آن كمتر ، نازك‌تر و سبز روشن ، طبيعت آن معتدل مايل به برودت و يبوست ، افعال و خواص آن ، مفرح قلب و دماغ مقوى معده و كبد حار و نفّاخ است و تخم آن با عفوصت ، قابض و رادع " ( 1 * ) . اندام‌هاى مورد مصرف درمانى : پوست درخت و ميوه تركيبات شيميائى ميوه : ويتامين A ، تيامين ، ريبوفلاوين ، نيكوتين اسيد ، ويتامين C ، فوليك اسيد ، آلانين ، اسپارتيك اسيد ، سيستين ، گلوتامين ، تره اونين و تيروزين همچنين وجود Jambosin در پوست گزارش شده است . خواص و موارد مصرف درمانى : پوست درخت قابض ، تلخ ، بندآورنده خون و اسهال ، معرق و ضد انگل مىباشد . در هند از آن در موارد نقرس ، خونريزى ، اسهال ، سفليس ، جذام ، بيمارىهاى پوستى ، انگل ، زخم ، استوماتيت استفاده درمانى به عمل مىآيد . ( 1 * ) - تلخيص از مخزن الادويه صفحه 186 Code - 2335 غافث ابن سينا * Eupatorium cannabinum L . گياهى است پايا به ارتفاع تا 5 / 1 متر از خانواده Compositaea ، ساقه به رنگ قرمز ارغوانى ، زاويه‌دار ، برگ‌ها به صورت متقابل 2 تائى ، پنجه‌اى شكل متشكل از 3 تا 5 برگچه ، كركدار ، كناره‌ها دندانه‌دار ، خشن ، كاپيتول‌ها كوچك و از تعداد زيادى گل‌هاى لوله‌اى به رنگ قرمز بنفش يا سفيد كه در رأس شاخه‌ها در كنار هم قرار دارند تشكيل شده است .