ابو القاسم سلطانى

89

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيب شيميائى : ريشه‌ها داراى 35 - 18 درصد اينولين ، 2 - 1 درصد اسانس كه در تركيب آن سزكوئىترپن‌ها ، كارلىنن Carlinene وجود دارد ، رزين ، تانن و ماده‌اى به نام كارلينوكسيد Carlinoxide با خاصيت آنتىبيوتيكى مىباشد . موارد مصرف درمانى : 1 - داخلى : در موارد كمى اشتها ، ناراحتىهاى معدى ، درد پهلو ، فلج زبان ، بيماريهاى عفونى مانند حصبه ، خيز عمومى انساج ، برونشيت ، ناراحتى پروستات از دم‌كرده 2 تا 5 درصد گياه ( مدت دم كردن 20 دقيقه ) سه فنجان در روز نوشيده مىشود . 2 - خارجى : به صورت حمام جهت التيام بخشيدن به زخمها ، شستشوى دهان در سرطان زبان و به شكل لوسيون در درماتيت‌ها ، اكنه ، اكزما استفاده مىنمايند . از برگ‌هاى جوان به صورت سالاد استفاده مىشود . ( 1 * ) - مطالب داخل [ ] اضافه شده از جامع مفردات ابن بيطار در موضع به نقل از ديوسكوريد مىباشد . ضمنا بادآورد كه واژه‌اى است پارسى بر خلاف نظر بعضى محققين Onopordon macracanthum Sch . نمىباشد چه گياهى با اين نام علمى در ايران رويش ندارد . هم‌چنين اطلاق بادآورد به گياهى با نام علمى Onopordon acanthium L . كه در طب سنتى با نام شكاعى ( مخزن 355 ) آمده است صحيح نمىباشد . بادآورد گياهى است كه به عربى شوكه البيضاء ناميده مىشود و نام علمى آن Cnicus benedictus L . مىباشد كه در ايران وجود دارد رجوع شود به مخزن الادويه ذيل بادآورد ص 124 و همين مجموعه . ( 2 * ) - در نسخه كتابخانه اسكوريال به جاى " قطن " " نسج عنكبوت " آمده است . ( 3 * ) - تت دياسقوريدوس م - 3 ، ش 16 ص 246 ( 4 * ) - تت قانون عب 263 ( 5 * ) - راس الشيخ در كليه كشورهاى عربى به گياه شكاعى گفته مىشود و سابقا در اسپانيا به گياه مورد بحث اطلاق مىشده است . ( 6 * ) - . . . ادامه مطلب عينا همان است كه ديوسكوريد ذيل Akanthion آورده است . ( 7 * ) - تت جامع مفردات ج 1 ص 49 ( 8 * ) - قرطم ، عصفر ، كافشه ، كاجيره Carthamus tinctorius L . ( 9 * ) - شكاعى Onopordon acanthium L . ، راس الشيخ ، طوبه ، شوكه عربيه ( 10 * ) - تلخيص از تحفه ص 30 مخزن 101