ابو القاسم سلطانى

75

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

براى موارد خون‌ريزى زياد عادت ماهانه و يا تعدد دفعات آن ده روز قبل از شروع عادت ماهانه و دوران پريود ، مقدار 3 تا 4 فنجان آن در طول روز قبل از غذا نوشيده مىشود . در موارد اختلالات گردش خون هموروئيد ، واريس ، آرتريواسكلروز و اختلالات هاضمه به مدت سه هفته هر روز سه فنجان قبل از غذا نوشيده مىشود پس از يك فاصله 10 الى 14 روزه يكدوره سه هفته‌اى را دوباره شروع مىكنند . 1 - افشره گياه تازه كه با فشار دادن اعضاء گياه تازه به دست مىآيد به مقدار يك قاشق قهوه خورى هر ساعت . 2 - تنتور : 15 تا 20 قطره ، 2 تا 3 بار در روز ، براى خونروى از بينى و خون‌ريزيهاى داخلى و سيسيت . 3 - عصاره مايع : 1 تا 5 قاشق قهوه‌خورى در روز پوسيون خون‌ريزى در فواصل قاعدگى : عصاره روان كيسه كشيش 10 گرم الكسير گاروس 25 گرم شربت ساده به مقدار كافى تا 150 ميلىليتر هر دو ساعت يك قاشق سوپخورى ( J . Valnet ) امروزه گياه را به عربى كيس الراعى ، نخله الراعى ، شرابه راعى و به پارسى كيسه كشيش ، چنته چوپان مىنامند . ( 1 * ) - اصل : اقريطش ، كه آن را اقريطس هم مىناميده‌اند جزيره‌اى است در جنوب كشور يونان . ( 2 * ) - اسقولوفندريون يا زنگى دارو Scolopendrium vulgare S . W ( 3 * ) - مطالب داخل پرانتز در آثار ديگر پزشكان سنتى نيامده و مورد تاييد نبوده است فقط ابن سينا مىنويسد " مىگويند در زخم معده موثر است " . ( 4 * ) - اين واژه در جامع مفردات طراغين البيشى آمده است و صاحب مخزن مىنويسد طراغين به يونانى به معنى بيش مىباشد چه بوى آن در پائيز رايحه بيش را دارد [ بيش - Aconitum frox Wall ] ( 5 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 - ش 42 ص 326 ( 6 * ) - اصل : يصلح علل السيلانيه ، منظور اصلاح‌كننده و تنظيم‌كننده جريان خون ، ادرار و اسهال مىباشد . به زيرنويس شماره 9 نيز مراجعه شود . ( 7 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 158 ( 8 * ) - جامع مفردات ابن بيطار - ج 3 ص 99 ( 9 * ) - اصل : جهت حبس اسهال و سيلان حيض و باقى سيلانات ( 10 * ) - تلخيص از مخزن ص 377 ( 11 * ) - اصل Saint anthony's fire