ابو القاسم سلطانى
46
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
خواص : گلوكزيدهاى گياه سمى و مانند Digitalis بر روى قلب اثر مىكند و به مقادير بسيار كم مقوى قلب مىباشد ، گياه قاعدهآور و مسهل قوى و تمامى گياه مانند ايپكا عمل مىنمايد همچنين خلطآور و در مقادير بالا قىآور مىباشد . در هند بهطور موضعى در فيلپائى ، جذام و اكزماى مزمن از آن استفاده مىنمايند . از پودر گلها در سرماخوردگى ، سرفه و بدى هضم استفاده مىشود . گياه بسيار سمى است . كالوتروپين موجود در برگها و شاخههاى درخت 15 تا 20 برابر بيشتر از استركنين سمى است . توجه : مصرف تحت نظر پزشك ( 1 * ) - اين واژه در هيچيك از منابع قديمى كه در اختيار دارم نيامده است . ( 2 * ) - در ترجمه عربى كتاب دياسقوريدوس چاپ تطوان اين مطالب ديده نشد ( 3 * ) - الحاوى ج 21 ص 194 ( 4 * ) - دياسقوريدوس ص 571 ( 5 * ) - Tithymallos ديوسكوريد ذيل Titymalos كه حنين آن را به طيثومالص معرب و معادل عربى آن را يتوع آورده است مىنويسد : كه آن هفت نوع است و عبارتند از حاراقياس ، مرسينيطس ، فاراليوس ، ايلسقوبيوس ، قوبارسياس ، دندرلس و بلاطيفيلوس . صاحب مخزن اين گياهان را ذيل عنوان يتوع آورده است نام علمى معادل هريك چنين است : 1 - خاراقياس ، درخت يتوع ذكر ( مخزن ) ، فرفيون قرمز Euphorbia caracias L . , Syn . Tithymalus caracia L . 2 - مرسينيطس ، يتوع انثى يا جوزى ( مخزن ) ، فرفيون فرانسوى E . Myrsinites L . Syn . Tithymalus myrsinites 3 - باراليوس ، فاراليوس ، خشخاش ، يتوع بحرى ( مخزن ) E . Paralias L . Syn . T . paralus L . 4 - ايلسقوبيوس ، مشمس ( مخزن ) ، شيرسگ E . Helioscopia L . Syn . T . helioscopius 5 - قوبارسيوس يا قوفارسياس ، يتوع سروى ( مخزن ) ، فرينيون سروى E . Cypariassias L . syn . T . siparisias 6 - دندريس ، لاعيه ، غاسول رومى ( مخزن ) E . denderoides L . Syn . T . dendrides 7 - بلاطيفيلوس يا فلاطوفلص E . platyphyllos Syn . T . platyphyllos