قسمت مورد مصرف : ريزوم يا غده زيرزمينى مىباشد كه خوش‌طعم و معطر است و حدود 25 - 20 درصد روغن و سوكروز دارد و آردى كه از آن تهيه مىشود از نظر كالرى بسيار پرارزش و يك ماده غذائى و مقوى مىباشد . نيروى جنسى را تقويت و شير را زياد مىكند . از دم‌كرده آن براى آرام كردن درد دندان استفاده مىشود و بريان كرده غده‌ها را به قهوه و كاكائو اضافه مىكنند . ( 1 * ) - تت الحاوى ج 20 ص 332 ( 2 * ) - الابنيه ص 113 ( 3 * ) - تت صيدنه عپ 206 ، 148 ( 4 * ) - قانون عب 321 ( 5 * ) - شرح اسماء م - 161 ( 6 * ) - جامع مفردات ج 2 ص 4 ( 7 * ) - اختيارات 106 ( 8 * ) - تذكره 114 ، تحفه 79 و مخزن 212 Code - 1981 سعد Cyperus longus L . گياهى است پايا ، سبزرنگ ، بدون كرك ، از خانواده Cyperaceae به ارتفاع 100 - 40 سانتيمتر ، ساقه سه گوش ، ضخيم ، برگ بسيار دراز و باريك ، ضخيم با حاشيه زبر ، ريزوم خزنده ، گل نر ماده ، كوچك ، سبز رنگ و گل آذين چترى مىباشد . محل رويش : رودخانه كرج ، مرداب انزلى ، اصفهان ، خرم‌آباد ، بلوچستان و كازرون مىباشد . تاريخچه : به يونانى جنس Ceperus را Kyperos مىناميده‌اند . ابو ريحان بيرونى مىنويسد سعد را به رومى قيوفاروس به سريانى سعد به هندى مت 1 * به زابلى مست و به سيستانى خوپبو و به تركى تپلاق مىنامند 2 * . ديوسكوريد درباره خواص درمانى آن مىنويسد : قيفارس بازكننده دهانه عروق ، زيادكننده پيشاب و در خيز عمومى انساج ، سنگ كليه و گزيدگى عقرب سودمند مىباشد . ضماد آن در سردى و چسبندگى دهانه رحم موثر و قاعده‌آور است و گرد خشك شده آن زخم دهان و زخم‌هاى خورنده را درمان مىكند ( دياسقوريدوس : 3 * ) ، رازى به نقل از ديوسكوريد ذيل سعد قسمتى از نوشته وى را ذكر نموده و اضافه