Code - 1945 شل Cydonia indica Spach شل ميوه درختچه‌اى است هندى از خانواده Rosaceae كه به زبان عربى سفرجل هندى نيز ناميده مىشود . در كتب قديم به استثناى كتاب حاوى رازى ، شرح آن ذيل ماده " شل " آمده است . رازى آن را " سل " ناميده است . پزشكان سنتى درباره خواص درمانى شل چنين مىنويسند : تلخ ، تند ، گرم و لطيف و آرام‌كننده دردهاى عصبى است ( رازى : 1 * ) در فلج نيمه بدن ، لقوه يا كجى دهان و سستى اعصاب موثر مىباشد ( هروى : 2 * ) ، شل كه آن را سفرجل هندى نيز مىنامند ميوه‌اى است گرد مانند گردو ( ابو ريحان : 3 * ) ، بادشكن ، نرم‌كننده و تحليل‌برنده شگفت‌آورى مىباشد و در پارگيها موثر است ( ابن سينا : 4 * ) نرم‌كننده كيموسهاى غليظ مىباشد و صاحب منهاج تصور كرده است كه شل ، شك يا سم الفار مىباشد ( ابن بيطار : 5 * ) ، در سياتيك ، نقرس سودمند مىباشد و تياذوق گويد كه آن باعث نگهدارى كودك در رحم مىشود ، معده و روده را تقويت نموده و رطوبت آنها را خشك مىكند ( انصارى : 6 * ) ، براى ريه مناسب نيست مگر با عسل خورده شود ، قولنج را آرام مىكند و مقدار خوراك آن حدود 25 / 1 گرم 7 * مىباشد 8 * . ( 1 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 8 ( 2 * ) - از الابنيه ص 206 ( 3 * ) - صيدنه عپ 408 ( 4 * ) - قانون عب ص 435 ( 5 * ) - جامع مفردات ج 3 ص 68 ( 6 * ) - اختيارات ص 257 ( 7 * ) - در كتب تحفه ، تذكره و قرابادين كبير نيم درم كه معادل 25 / 1 گرم مىباشد و در مخزن 5 درم آمده كه اشتباه چاپى است ( 8 * ) - تذكره 217 ، تحفه 126 و 167 ، مخزن 356 Code - 1948 سفرجل Cydonia oblonga Miller . سفرجل يا به ميوه درختى است به ارتفاع 8 - 6 متر از خانواده Rosacea ، ساقه‌هاى جوان درخت ، كركدار ، برگ‌ها متناوب تخم‌مرغى شكل يا تقريبا گرد ، نوك دراز ، روى برگ از كركهاى سفيد يا خاكسترىرنگ به صورت انبوه پوشيده مىباشد ، پشت برگ‌ها نيز كركدار است . گل ، درشت معطر ، به رنگ گل‌بهى كه با پايه كوتاه روى شاخه‌ها قرار دارد ، ميوه گرد يا كمى گلابى شكل و كم‌وبيش كركدار است ، دانه‌ها كوچك تقريبا تخم‌مرغىشكل ، برنگ قهوه‌اى روشن ، داراى دو پهلوى صاف و نوكى باريك مىباشد .