ابو القاسم سلطانى
414
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
موارد مصرف در طب سنتى : پزشكان سنتى درباره خواص گياه چنين مىنويسند : داروئى است هندى كه به قسط شباهت دارد پادزهر سموم و گرم و خشك است ( هروى ) 7 * . ترياق كليه سموم از افعى تا آكونيت و غيره مىباشد و جانشين آن در پادزهرها سه برابر وزن آن زرنباد 8 * است ( ابن سينا ) 9 * . اگر به اندازه نيم يا 1 گرم آن را سائيده با شراب يا آب گرم بنوشند دردهاى داخلى نظير قولنج ، درد معده ، سنگ مثانه ، سختى دفع ادرار را آرام مىكند همچنين مخلوط آن با سركه يا گلاب مسكن دردهاى ظاهرى مىباشد و در آماسهاى بلغمى ، صفراوى و سوداوى نظير ورم زير بغل ، كشاله ران ، خيارك ، خنازير و زخمهاى سخت و دير علاجپذير موثر مىباشد . خوردن حدود 20 / 1 گرم آن با گلاب و شراب در انسداد كبد ، قرحه مثانه ، دشوارى زادن ، صرع كودكان ، ضعف نيروى جنسى و طپش قلب موثر و ماليدن آن در بواسير سودمند مىباشد ( انصارى ) 10 * . در فالج ، لقوه ، رعشه ، استرخاء ، استسقاء ، يرقان و تب چهاريك سودمند است . چكاندن خيسانده آن در چشم ورم ملتحمه را درمان مىكند و چنانچه قبل از زايمان به مدت 7 روز هر روز حدود 2 / 1 گرم آن را با آب تا جريزى ، شيره خار خسك و گلاب تناول نمايند وضع حمل را آسان و در ضعف بعد از زايمان و خونروى زياد نفاس موثر مىباشد . جدوار بهطور موضعى از بين برنده پيسى ، لكههاى سياه صورت و آثار زخم مىباشد و زخمها را التيام مىبخشد . مقدار خوراك آن در تب ربع حدود 20 / 1 گرم در خيز عمومى انساج تا حدود 4 / 2 گرم و در ضعف نيروى جنسى 5 / 2 گرم مىباشد ( عقيلى خراسانى ) ( 5 * ) . قسمت قابل مصرف : ريزوم گياه مىباشد كه به جدوار و زدوار موسوم است . تركيبات شيميائى : ريزوم داراى 5 / 3 درصد رزين ، 2 / 0 تا 2 / 1 درصد اسانس با بو و طعم كافور مىباشد بهطور كلى ريزوم محتوى يك الكل سزكوئى ترپنيك سينئول ، كامفر ، كامفن ، برنئول ، پىنن ، كوركومين ، كركومل Curcumol ، كورديون Curdion ، اسيدهاى آلى ، مقدار زيادى نشاسته ، صمغ و مواد آلبومينوئيدى مىباشد . خواص : نيرودهنده ، محرك ، ضد التهاب ، ترميمكننده زخمها ، ضد نفخ و خلطآور مىباشد . ريزوم گياه محرك عمل هضم و به صورت چاشنى يا دمكرده آب دهان و شيره معدى را زياد مىكند . موارد مصرف درمانى : در موارد ضعف هاضمه ، بىاشتهائى ، نفخ ، تنبلى كبد ، تهوع و نفخ شكم از آن استفاده مىنمايند .