ابو القاسم سلطانى
394
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
مغز تخم كدو چاقكننده است و در خشونت سينه ، خلط خونى ريه ، سرفه گرم ، تشنگى ، تب ، زخم معده ، مثانه و سوزش مجرا به هنگام دفع ادرار سودمند مىباشد ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 11 * ) . روغن كدو در بىخوابى موثر مىباشد ( ابن بيطار : ( 6 * ) ) و درد دندان را تسكين مىدهد ( انصارى : ( 10 * ) ) . مرطوبكننده بدن و مغز و از بين برنده خشكى آن ، مسكن اسپاسم ، درد گوش ، قولنج صفراوى و در بيخوابى مفرط و ماليخوليا موثر مىباشد . براى تهيه روغن كدو افشره گوشت و مغز دانه را با يكچهارم وزنش روغن كنجد يا روغن بادام و بنفشه مخلوط نموده و به آن اندازه مىجوشانند كه آب آن خارج شود و روغن باقى بماند ( 11 * ) . تركيبات شيميائى : ميوه داراى قند ، پيگمان ، C 10 H 56 - Curcurbitin ، لوتهئين C 16 H 56 O 2 - Cucurbitin , Lutein ، نياسين ، ريبوفلاوين و آنورين مىباشد . در Embryo يا رويان دانه Cucurbitacin و در دانه Cucurbitin ، اسيدهاى چرب اولئيك اسيد ، لينوليك اسيد ، استهآريك اسيد ، پالميتيك اسيد و مواد معدنى نظير كلسيم ، روى ، سلنيوم ، مس ، آهن ، منگنز ، فسفر ، اسانس محتوى كامفن ، پىنن ، ميرسن و بالاخره دانه از نظر وجود ويتامين A ، ويتامين E ، ويتامين C فيبر و پتاسيم غنى مىباشد . موارد مصرف درمانى : از دانهها بهعنوان ضد تنياى بدون ايجاد مسموميت استفاده درمانى به عمل مىآيد . در اين مورد تاثير مغز دانههاى Cucurbita pepo L . بيشتر مىباشد . براى دانهها اثر جلوگيرى از رشد پروستات و تخفيف عوارض ورم خوشخيم پروستات استفاده مىنمايند كه در اين موارد آلفا - توكوفرول ( ويتامين E ) ، سلنيوم و روى نقش مهمى را ايفاء مىنمايند . همچنين بهعنوان مدر و رفعكننده مشكلات رفع ادرار در مبتلايان به ورم خوشخيم پروستات ، كم كردن تحريكپذيرى مثانه و همچنين براى متوقف كردن استفراغ مربوط به درياگرفتگى استفاده درمانى به عمل مىآيد . اشكال داروئى : دانه به مقدار 20 - 10 گرم كه بايد خوب جويده شود و بهعنوان ضد كرم 45 - 20 گرم در اشخاص بالغ به صورت پودر شده با مايعات مصرف مىشود در اين مورد مغز كوبيده شده و نرم 40 گرم تخم كدو را با 30 گرم عسل و 30 گرم روغن كرچك مخلوط كرده و در يك پياله شير داخل كرده در رفع بوتريكوسفال و تنياى غير مسلح يك دفعه مىنوشند و دو ساعت بعد مخلوطى از روغن كرچك ، عسل و آب ليمو از هر يك 30 گرم مىخورند و تا كرم دفع نشده چيزى نبايد بخورند ( پزشكىنامه 467 ) .