جلوگيرى از ايجاد خلط بد بايد آن را با نمك ، زنيان ، مويز و رازيانه مصرف نمود . در سردمزاجان بايد تخم آن را خارج كرده مصرف نمايند و گرم‌مزاجان آن را با سكنجبين تناول نمايند . خوردن دو ابولوس [ حدود 666 / 1 گرم ] ريشه آن با آب عسل قىآور مىباشد و برگ آن در سلع بلغمى 7 * موثر است ( عقيلى خراسانى : 8 * ) . خيار به عربى قثد و به لغت اهل خراسان و يزد بادرنگ و به فرنگى " كنكمبر " نامند و خيار چنبر را به عربى قثاء مىنامند و صنفى از آن است و خواص آن مانند خيار است . مراجعه شود به خيار ( سلطان الحكماء : 9 * ) . ( 1 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 281 ( 2 * ) - حرقه البول : احساس سوزش هنگام دفع ادرار ( 3 * ) - از الابنيه ص 250 ( 4 * ) - تت قانون عب 425 ( 5 * ) - تلخيص از اختيارات بديعى ص 338 ( 6 * ) - تلخيص از تحفه حكيم مومن ص 201 ( 7 * ) - سلع - خنازير ( 8 * ) - تلخيص از مخزن 435 ( 9 * ) - كتاب خطى فروغ ناصرى Code - 1881 قثد Cucumis sativus L . قثد يا خيار ميوه گياهى است يك ساله ، علفى ، خوابيده از خانواده Cucurbitaceae به ارتفاع 4 - 1 متر ، پوشيده از تارهاى خشن ، برگ‌هاى متقابل ، بزرگ ، پيچك‌دار ، منقسم به لوبهاى زاويه‌دار و دندانه‌دار ، گل‌ها زردرنگ ، بزرگ ، نر و ماده جداگانه روى يك پايه ، ميوه سبز و سفيد و كوچك و بزرگ كه مربوط به نژادهاى مختلف است . ميوه نرسيده ، كوچك و سبز به‌عنوان خيار سبز به مصرف تغذيه مىرسد . منشاء اصلى گياه را شمال هندوستان و دامنه‌هاى كم‌ارتفاع هيماليا از Kumaon تا Sikkim ذكر نموده‌اند . پرورش آن از 4000 سال قبل در مصر و 1000 سال قبل از ميلاد در هند و 500 سال قبل از ميلاد در يونان آغاز شده است . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : بيش از 4000 سال است كه بشر از ميوه آن در تغذيه استفاده مىنمايد . به سنسكريت Sukasa ، آشورى Qessu ، عبرى Qessut ، پهلوى " خويار " و هندى Khira و به يونانى Sikys ناميده شده است . ديوسكوريد ذيل Sikys emeros كه حنين معادل آن را قثاء بستانى ضبط نموده مىنويسد :