ابو القاسم سلطانى

355

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 1782 شبدرك Coronilla varia L . گياهى است علفى ، پايا ، از خانواده Papilionaceae به ارتفاع 60 - 30 سانتيمتر ، بدون كرك ، ساقه بر شاخه ، برگ‌ها متناوب و در قسمت پائين ساقه از تعداد زيادى برگچه بيضوى شكل تشكيل شده است ، گل‌ها سفيد ارغوانى يا ابلق با دمگلى دراز بغل برگ‌ها ظاهر مىشوند ، ميوه نيام ، ناصاف ، نوك باريك ، دراز و محتوى دانه‌هاى ريز بيضىشكل مىباشد . گياه در كنار جاده‌ها ، حاشيه مزارع به‌ويژه در زمينهاى آهكى و مراتع غرب و جنوب اروپا ، غرب آسيا ، سوريه و ايران رويش دارد . پراكندگى گياه در ايران ، آذربايجان ، اراك ، لرستان ، همدان ، اشتران كوه ، ملاير و ارتفاعات اطراف تهران مىباشد . تركيبات شيميائى : گل و برگ داراى گليكوزيد Pseudocumarin , Coronilline ، تانن ، مواد تلخ ، املاح آلى و ويتامين C مىباشد . خواص و موارد مصرف درمانى : گياه به واسطه داشتن Coronilline اثر درمانى مشابهى با ديژيتال دارد ، با دوز پائين يك تونيك قلبى و تنظيم‌كننده ريتم قلب مىباشد . جوشانده آن حملات آسم را تسكين داده و مدر مىباشد . گياه سمى است ، علائم مسموميت عبارت است از پريدگى رنگ ، اسهال ، تشنج ، احساس خفگى ، اختلالات حافظه و حتى مىتواند به مرگ بيمار منجر شود . مصرف : تحت نظر پزشك Code - 1784 قرونبس Coronopus didymus ( L . ) SM . گياهى است علفى ، يك ساله ، بدون كرك از خانواده خاجيان كه محل رويش آن اروپا ، امريكاى جنوبى ، جنوب غربى آسيا و ايران مىباشد . برگ‌هاى قاعده 1 يا 2 بار تقسيمات شانه‌اى شده ، گل خوشه محورى و ميوه سيليكول فشرده مىباشد . به يونانى گياه را Koronopus ناميده‌اند كه به صورت قرونبس Qorunbos معرب شده است و به پارسى گياه را " پتاج دوقلو " ناميده‌اند . در بين دانشمندان قديم فقط ديوسكوريد به ذكر آن پرداخته و در آثار پزشكان بعدى نامى از آن به ميان نيامده است . وى مىنويسد : گياهى است علفى ، داراى ساقه چهارگوش و برگ‌ها داراى تقسيمات مىباشند . پخته شده برگ‌ها را مىخورند و جوشانده ريشه آن اسهال مزمن را درمان مىكند 1 * .