ابو القاسم سلطانى

294

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

علاوه بر درخت فوق از مغز دانه C . acuminata schor endel ( به شرح كد 1670 گياه قبلى ) و نيز انواع ذكر شده در ذيل اثرات درمانى مشابه استفاده به عمل مىآيد . , C . rubra A . Chev . , C . pallida A . Chev , C . mixta A . chev , C . ballayi Cornu , C . alba A . Chev . C . verticillata ( Thonn ) . Staph , C . sphoerocarpa A . Chev . تاريخچه : بوميان مركز و غرب افريقا كه مناطق بومى گياه مىباشد از هزار سال پيش اين دانه‌ها را در دهان مىجويدند و از دم‌كرده آن به صورت نوشيدنى براى رفع گرسنگى و خستگى و كمك به هضم ، تقويت و تقويت نيروى جنسى استفاده كرده و اكنون جزء زندگى آنها محسوب مىشود . همچنين محصلين شب قبل از امتحان ، دوچرخه‌سواران و اسب‌سواران قبل از مسابقه از آنها استفاده مىكنند و يا به اسبها داده مىشود . ولى كاربرد آنها در درمان از اواخر قرن نوزدهم مىباشد . تركيبات شيميائى : مغز دانه‌ها داراى آلكالوئيدهاى كافئين 5 / 2 - 3 درصد ، كمى تئوبرومين ، تانن‌ها و فنل‌ها نظير د - كاتشين ، اپىكاته‌شين ، كلاتين ، كلاته‌ئين ، كلانين و در مغز تازه كاته‌شول Catechol و ( پىكاته‌شول همچنين مغز داراى فلوبافن Phelobaphene ، پيگمان آنتوسيانين Cold red ، بتائين ، پروتئين ، نشاسته ، رزين ، اكسالات كلسيم و اكسيداز مىباشد . خواص و موارد مصرف درمانى : محرك سيستم عصبى مركزى ، نيرودهنده ، قابض ، نشاطآور ، مقوى ، مقوى قلب ، مدر ، ضد اسهال و ضد خواب مىباشد . كلا با جلوگيرى از خواب ، نيرو را جهت كار كردن بالا مىبرد و از نفس نفس زدن پس از يك فعاليت شديد بدنى از آن استفاده مىكنند . در غرب افريقا و انگلوساكسن‌ها به‌عنوان ضد دپرسيون ( با دوز پائين ) استفاده مىكنند . از كولا در دوران نقاهت بيماريهاى مزمن ، سردرد ، ميگرن ، اسهال ، اسهال خونى و به‌طور كلى به‌عنوان يك محرك و تقويت كننده استفاده به عمل مىآيد . مصرف بيش از اندازه باعث فلج شدن حركات قلب و در نتيجه مرگ مىشود . عوارض : فشار خون ، تاكيكاردى ، براديكاردى . احتياط : آبستنى ، شيردهى ، كودكان ، اشخاص حساس نسبت به شكلات .