ابو القاسم سلطانى
25
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 17 * ) - سقمونيا ، محموده Convolvulus scammonia L . ( رزين ) ( 18 * ) - تت قانون عب 428 ( 19 * ) - اصل : نزول آب در كيستين ، قيله ، قيله الماء ، قيلهء المائيه كه رازى آن را " ادره " ناميده و در جلد 10 ص 230 الحاوى مىنويسد " فهو اجتماع رطوبت فى جلد الحضى " و در قرابادين كبير آمده است نزول آب و يا جسم غريب ديگر در كيس بيضه است و بزرگ شدن آن زياده از حد طبيعى ، Hydrocele تورم ايجاد شده ناشى از تجمع مايع سروزى در پوشش واژينال بيضه و چنانچه اين تورم در اثر گوشت زائد باشد به آن قروه Sarco hydrocele مىگويند . ( 20 * ) - تلخيص از اختيارات 41 - 74 ، تحفه 31 ، 56 مخزن 102 - 155 Code - 1080 فندق خاكسترى Caesalpinina coriaria ( Jacq ) Willd درختچهاى است از خانواده Legominose كه به انگليسى آن را Gray bonduc و به فرانسوى Chicot du Canada مىنامند و محل رويش آن جزاير آنتيل ، مكزيك ، جامائيكا مىباشد . ميوه داراى تانن ، رزين و مواد پكتيكى مىباشد و مانند فندق هندى از پوست سخت خارجى ميوه بهعنوان ضد مالاريا استفاده مىشود همچنين ميوه آنكه داراى پولپ نرم مىباشد براى رفع اسهال و درد گلو مصرف سنتى دارد . در پاكستان از آن بهعنوان پادزهر استفاده مىشود . Code - 1082 بقم Caesalpinia echinata Lam درختى است بسيار بزرگ و خاردار كه محل رويش آن امريكاى جنوبى بخصوص آنتيل و برزيل مىباشد چوب اين درخت حاوى مادهاى به نام برازيلين Braziline يا Brasiline به فرمول C 16 H 14 O 5 مىباشد . اين ماده در محيطهاى اسيدى ايجاد رنگ زرد و در محيطهاى قليائى رنگ قرمز مىنمايد از همين خاصيت براى سنجش محلولهاى اسيدى و قليائى به كار مىرود همچنين براى رنگ كردن پارچه و تهيه جوهرهاى رنگى مورد استفاده قرار مىگيرد . بايد توجه داشت كه اين درخت با بقم مندرج در كتب سنتى فرق دارد . Code - 1084 ابريشم مصرى Caesalpinia pulcherrima S W . درختچهاى است بسيار زيبا از خانواده Leguminosae كه منشاء آن آسيا و افريقا بهويژه هند مىباشد و به خاطر گلهاى قرمز رنگ بسيار زيبائى كه دارد در استان هرمزگان كاشته شده است .