ابو القاسم سلطانى

223

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

چسبندگى دهانه رحم را از بين مىبرد در صورت نبودن سليخه مىتوان از دارچين استفاده نمود 4 * . رازى عين مطالب فوق را به نقل از وى ذيل عنوان سليخه ذكر نموده سپس مىنويسد سليخه كبد و معده را تقويت مىكند و مواد زائد را تحليل مىبرد 5 * . ادرار و عرق را خوش‌بو نموده و ترشحات مغز را خارج مىسازد و براى نشستگاه 6 * زيان دارد و مصلح آن كتيرا مىباشد 7 * اخوينى در موارد متعدد به صورت تركيبات داروئى آن را براى درمان سردرد ، سرفه همراه با خروج خون از سينه ، سل ، ورم معده ، اسهال ، خيز عمومى انساج ، سنگ گرده متذكر گرديده است 8 * سليخه مقوى ، قاعده‌آور ، ضد نفخ مىباشد و در ورمهاى گرم و سرد اعضاء داخلى بدن ، قرحه‌هاى نرم ، درد كليه و مثانه ، سختى دفع ادرار موثر است 9 * . سليخه گرم‌كننده اعضاء داخلى بدن ، ضد انسداد ، خارج‌كننده جنين زنده ، مرده و مشيمه 10 * مىباشد خوردن آن در درد سينه و پهلو ناشى از نفخ و ماليدن ضماد آن به پيشانى در زكام موثر مىباشد 11 * . علاوه بر موارد مصرف ذكر شده در فوق پزشكان سنتى بعدى سودمندى آن را در آسم ، تب نوبه و به عنوان خارج‌كننده خلط سينه متذكر شده مقدار خوراك تا 7 گرم و جانشين آن را دارچين و قرفه الطيب دانسته‌اند 12 * . قسمت قابل مصرف : پوست شاخه‌هاى درخت و اسانس مىباشد تركيبات شيميائى : سليخه محتوى نشاسته ، موسيلاژ ، ماده رنگى ، تانن و اسانس مىباشد . اسانس كه از تقطير پوست و برگ درخت با بخار آب حاصل مىشود به نام اسانس كاسيا معروف است و در تركيب آن سينامالدئيد Cinnamaldehide به ميزان 65 تا 85 درصد ، سيناميل الكل Cinnamyl alcohol ، سيناميل استات ، ترپن و ليمونن وجود دارد . آثار فارماكولوژيك : اسانس دارچين داراى اثرات ضد قارچ ، ضد ويروس و ضد ميكروب مىباشد عصاره دىاكسيد كربنى 1 / 0 درصد آن مىتواند رشد اسپرژيلوس ، اشريشياكلى E - coli ، استافيلوكوك طلائى و كانديدا البيكنس Candida albicans را مهار نمايد اين اثرات مربوط به آلدئيدهاى موجود در اسانس مىباشد . همچنين طبق يك گزارش عصاره Methylen chloride آن در لوله آزمايش از رشد هليكوباكتر پيلورى Helicobacter pylori كه باعث زخم معده مىشود جلوگيرى مىنمايد ( 14 * ) . سينامالدئيد اثر ضد اولسر ، ترپن‌ها بيحس‌كننده و ضدعفونىكننده و تانن موجود در سليخه اثر قابض دارد . سليخه جريان خون محيطى را افزايش داده و آزاد شدن كاتكول آمين را از غده‌هاى آدرنال سرعت مىبخشد و داراى اثر آنتىاكسيدان مىباشد .