ابو القاسم سلطانى

193

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

معمولا مخلوطى از اين جلبك و جلبك ديگرى با نام علمى Gigartina mamillosa Agardh و يا به صورت عصاره از اين دو با نام‌هاى كاراگاهن Carragheen , Carrageenan در بازار تجارت به شكل توده‌هاى فشرده بيضوى به رنگ عاج و سفيد مايل به خاكسترى ديده مىشود . نام جنس گياه از واژه يونانى Chondoros به معنى غضروف گرفته شده و به همين مناسبت به عربى آن را طحلب غضروفى مىنامند . جمع‌آورى : معمولا آن را از سواحل صخره‌اى آتلانتيك شمالى ، ماساچوست و در اروپا بيشتر از ايرلند و بريتانيا در ماه ارديبهشت با دست و يا با شن‌كش جمع مىنمايند و پس از تميز كردن و شستشوى مكرر با آب شيرين بر روى زمين پهن نموده و زير گرماى خورشيد خشك مىنمايند . تركيبات شيميائى : گياه حدود 80 درصد موسيلاژ دارد كه از گالاكتانهاى سولفاته خطى زنجيره‌اى K - carrageenin كه ژله‌اى مىباشد و L - carrageenine غير ژله‌اى كه از O - galactose و 3 - 6 Anhydroga lactose شكل گرفته‌اند و مواد رنگى نظير فيكوارتيرين Phycoerythrine ، كاروتن و كلروفيل مىباشد كه با شستشوى آب از بين مىروند و رنگ آلگ به سمت سفيدى مىرود هم‌چنين داراى مواد معدنى ، پروتيدى ، ويتامين‌هاى B 1 , A و پرو ويتامين D و به مقدار كم يد و برم مىباشد . خواص : گياه خلطآور ، نرم‌كننده و ضد التهاب مىباشد . موارد مصرف : مهمترين مصرف آن در بيماريهاى تنفسى مىباشد و براى سرفه‌هاى تحريكى ، برونشيت و ساير مشكلات ريوى به‌جز آبسه ريوى و سل ريوى تجويز مىشود و به‌عنوان التيام‌بخش در گاستروآنتريت ، زخم معده و زخم ابتداى روده كوچك و التهاب دستگاه ادرارى از آن استفاده درمانى به عمل مىآيد . اثر التيام بخش آن در زخم‌ها موجب سرعت بخشيدن به بهبودى زخم مىشود . از آلگ ايرلندى مىتوان در موارد اسهال مزمن ، ديسانترى ، خنازير ، راشيتيسم و بواسطه در برداشتن نمكهاى يددار در انواع گواتر و اختلالات غدد مترشحه Endocrine استفاده نمود . پژوهشهاى اخير نشان مىدهد كه خزه ايسلندى داراى خاصيت ضد ويروس آنفلوانزا و اريون مىباشد گرچه اين تحقيقات بر روى حيوانات انجام شده ولى مصرف سنتى آن چنين تاثيرى را براى انسان تاييد مىنمايد . از آلگ ايرلندى به‌عنوان غذا در تنظيم رژيم غذائى بيماران ديابتى هم‌چنين براى سرعت بخشيدن به بهبودى بيمارانى كه دوران نقاهت را سپرى مىنمايند استفاده به عمل مىآيد .