ابو القاسم سلطانى

147

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

هاضمه‌هاى دردناك ، نفخ ، گاز ، تنبلى روده و يبوست دارد . هم‌چنين خاصيت ضد رماتيسم و تب‌برى آن قابل مقايسه با گنه‌گنه مىباشد . موارد مصرف : از طريق خوراكى در كم‌اشتهائى ، سوءهاضمه ، نفخ ، تنبلى روده ، ضعف عمومى ، احتقان كبد ، رماتيسم ، نقرس ، مالاريا و درماتوزهاى اكزمائى شكل و از خارج براى التيام بخشيدن به زخم‌ها ، جلوگيرى از ريزش مو و بور كردن رنگ مو مورد مصرف دارد . اشكال داروئى : 1 - دم‌كرده : يك فنجان آب در حال جوش را روى 3 تا 5 گرم ( يك قاشق مرباخورى سرپر ) از گياه خشك ريخته پس از 15 - 10 دقيقه صاف كرده نيم ساعت قبل از غذا مىنوشند . مقدار مصرف روزى 2 فنجان مىباشد . در سوءهاضمه مىتوان به آن ريشه ختمى ، گل بابونه ( كاموميل ) و در بىاشتهائى به آن بابونه و ريشه باباآدم Arctum lappa اضافه و پس از دم كردن مصرف نمود . 2 - گرد خشك 5 / 0 تا 5 گرم 3 - جوشانده 80 گرم در ليتر براى زخم‌هاى جلدى و شستن موى سر . 4 - عصاره : به نسبت يك واحد گياه و 8 واحد آب مقطر تهيه مىشود . بدين‌ترتيب كه ابتدا 6 برابر وزن شاخه‌هاى گلدار خشك آب مقطر جوش ريخته به مدت 12 ساعت دم مىنمايند . سپس با فشار صاف نموده و مىگذارند ته‌نشين شود بر روى تفاله 2 واحد باقيمانده آب مقطر در حال جوش را ريخته و پس از دم كشيدن و صاف كردن 2 محلول صاف‌شده را مخلوط و در بن مارى تا حد غلظت عصاره نرم به قوام مىآورند . مقدار خوراك اين عصاره 3 / 0 تا 5 گرم مىباشد كه نيم ساعت قبل از غذا مصرف مىنمايند . 5 - تنتور : به مقدار 1 تا 2 ميلىليتر 3 بار در روز قبل از غذا 6 - شربت : از دم كردن 10 گرم سرشاخه‌هاى گلدار خشك در 300 گرم آب و افزودن 500 گرم قند تهيه مىشود . 7 - شراب طبى : 80 گرم قنطوريون صغير را در يك ليتر شراب سفيد به مدت 8 روز خيسانده سپس صاف نموده در كم‌خونى و دوران نقاهت و ضعف عمومى مصرف مىنمايند . به جاى 80 گرم سرشاخه‌هاى گياه مىتوان مقدار 10 گرم از هريك از گياهان زير را كه جمعا 60 گرم مىشود جايگزين نمود .