ابو القاسم سلطانى
129
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
اگر قطرهاى از آن را در دندان خورده شده از پوسيدگى بريزند درد آن را تسكين مىدهد و ماليدن آن به آلت تناسلى مرد قبل از نزديكى با زن ، مانع آبستنى مىشود در ورم لوزه ، گلودرد و ضماد آن در گزيدگى مار و خوردن آن در گزيدگى ارنب بحرى و بهطور موضعى در داء الفيل سودمند و حقنه آن كشنده كرم كدو و آسكاريس مىباشد 5 * . جالينوس گفته است كه مصرف كردن قطران از طريق واژن موجب كشته شدن و خارج شدن جنين مىشود و آن نطفه را فاسد مىسازد 6 * . قطران قاعدهآور و رازيانه اصلاح كننده آن مىباشد 7 * . پوست شربين بچه و بچهدآن را خارج نموده شكم را بند مىآورد و براى كبد خوب است و قطران آن خون را به طرف پوست مىكشاند و درمانكنندهگرى چهارپايان ، سگ و شتر است و در پارگى ماهيچه و تجمع خون و چرك در آن سودمند مىباشد . لسيدن و ماليدن آن در فيلپائى 8 * و واريس 9 * موثر است 10 * مضمضه با آب حاصل از جوشانده برگ آن با سركه درد دندان را تسكين مىدهد جانشين قطران هموزن آن نفت سياه و جا و شير مىباشد 11 * . جوشانده شاخههاى آن براى زخمهاى جلدى و داخلى ، سستى اعضاء ، ضعف كبد ، بيماريهاى مقعد و رحم سودمند است . قطران حاصل از اين درخت را كه سياه ، براق ، غليظ و تند مىباشد قطران برقى مىنامند در عراق و شام قطران سفت شده در اثر جوشاندن را زفت يا بس مىنامند . قطران از و با و طاعون جلوگيرى نموده درد سينه و آسم را بهبود مىبخشد مقدار خوراك آن 5 ، 2 تا 5 گرم و بيش از آن كشنده مىباشد 12 * . تركيبات شيميائى : در تركيب قطران ، كره ازوت ، نفتالين ، كره زول ، اگزيلل ، دىاكسى بنزن وجود دارد . موارد مصرف : امروزه از اسانس آن در برونشيت ، نزله ، سرفه ، سيستيت ، لكوره ، فشارهاى عصبى ، استرس ، آكنه ، گال ، اكزما ، عفونتهاى قارچى ، ريزش مو و كهير استفاده مىنمايند اين اسانس با اسانسهاى برگاموت ، وج ، قسط ، ياسمين ، رزمارى ، يلانگ يلانگ و سرو سازگارى دارد . از اسانس در فراوردههاى آرايشى ، تهيه صابون ، دترژنتها و عطرسازى بهويژه عطر براى آقايان استفاده مىشود . امروزه در كشورهاى عربى آن را ارز ، شربين ، شجره القطران ، ارز لبنان و به پارسى سدر لبنان ، درخت سليمان و ديودار هندى مىنامند . ( 1 * ) - خلاصه از باب يازدهم كتاب حزقيال نبى و بابهاى چهارم ، پنجم و ششم كتاب اول پادشاهان ، كتاب مقدس ، عهد عتيق ( تورات ) .