ابو القاسم سلطانى

126

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

موارد مصرف اسانس : علاوه بر موارد مصرف آن در عطرسازى و كرم‌هاى آرايشى در پزشكى از راه خوراكى در برونشيت ، سوزاك ، واژينيت و اورتريت و از خارج در اكزماى خشك ، خارش ، زخم ، درماتيت ، ريزش مو و دانه‌هاى جلدى مصرف مىشود . در استعمال خارجى معمولا مخلوطى از 5 ميلىليتر اسانس و 15 ميلىليتر اسانس رز استفاده مىشود . مقدار خوراك : 1 قطره اسانس در يك قاشق عسل يا يك گيلاس آب گرم سه بار در روز . Code - 1324 ديودار Cedrus deodara L . درختى است زيبا ، هميشه‌سبز از خانواده Coniferae كه بلندى آن تا 50 متر نيز مىرسد داراى چوبى چرب با بوئى تند ، برگ‌هاى سه‌گوشه ، نوك‌تيز و كبودرنگ مىباشد . درازاى برگ تا 5 سانتيمتر نيز مىرسد گل‌ها نر و ماده و به‌شكل شاتون بر روى يك پايه قرار دارند . ميوه مخروطىشكل و محتوى دانه‌هاى بالدار به رنگ قهوه‌اى روشن مىباشد . محل رويش درخت بلنديهاى افغانستان و شمال شرقى هيماليا مىباشد در سال 1336 بذر آن از هند وارد شده ابتدا در نوشهر و سپس در رامسر كاشته شده است . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : نام علمى جنس از واژه قديمى يونانى Kedrus و نام گونه از واژه Deodar اردو اخذ شده است كه اين نام خود از واژه‌هاى مركب سانسكريتى Deva - daru ( به معنى درخت خدا ) يا اوستائى Daeva - daru ( به معنى درخت ديويا ديودار ) گرفته شده است و اسامى عربى شجره اللّه و شجره الجن به ترتيب ترجمه هاى عربى واژه‌هاى سانسكريتى و پارسى مىباشد 1 * . با توجه به مراتب فوق هندىها و ايرانيان باستان اين درخت را مىشناخته‌اند و واژه ديودار نيز در كتب عربى وارد شده است . در كتاب ديوسكوريد ذكرى از اين درخت به ميان نيامده است . رازى ذيل ديودار از قول ابن ماسويه گويد كه آن به سرو شباهت دارد 2 * . تناول نمودن [ آشاميدن سائيده شده چوب آن ] 3 * در آماس سرد مغز ، سستى عصب ، فالج ، لقوه ، سكته و به‌ويژه در خيز عمومى انساج سودمند مىباشد 4 * . ابن سينا گويد كه آن داراى شيرابه‌اى است كه آن را شير ديودار مىنامند و آن گرم و تند و تشنگىآور و قابض است و سائيده چوب آن در صرع ، سنگ كليه و مثانه و اسهال نيز سودمند است و نشستن در جوشانده چوب آن در استرخاء مقعد 5 * سودمند مىباشد 6 * .