2 * . ابن بيطار متذكر مىشود كه عشرق 2 نوع است يكى برگ آن مانند سنا و سبزرنگ ، گل آن مايل به قرمزى ، غلاف آن شبيه به نخود و كركدار و نوع ديگر . . . 3 * . در تحفه و مخزن نيز ذيل عشرق 2 گياه آمده است . يكى گياهى كه برگچه‌هاى آن شبيه به سناى مكى است و اهل حجاز آن را سناى تعريض الورق مىنامند و گياه مورد بحث است و ديگرى قيرقيا مىباشد و خواصى كه ذكر شده همان است كه ديوسكوريد و رازى ذيل قيرقيا آورده‌اند فقط در آخر اضافه شده است كه دانه آن مو را سياه‌رنگ مىنمايد و در بواسير سودمند مىباشد ولى مشخص نيست كه اين خواص مربوط به كدام يك از دو گياه مىباشد . آنچه مسلم است بنا بر نوشته شليمر ( 1874 ميلادى ) دانه آن با نام حب القلقل به صورت استعمال خارجى به‌عنوان تسكين‌دهنده دردهاى مفصلى و رماتيسمى و ضرب‌خوردگى اعضاء مصرف مىشده است . امروزه گياه اول را عشرق ، قلاقل ، قلقل 4 * دجر الاكبر ( در يمن ) و سنشب ( در الجزاير ) و گياه دوم ( قيرقيا ) را به عربى عشرق و ابو سلام و به پارسى نيز عشرق و افسون گرشب ( ترجمه از نام انگليسى ) مىنامند . قسمت مورد مصرف : دانه ، برگ و ريشه تركيبات شيميائى : گياه داراى امودين مىباشد و در تركيب دانه ماده‌اى با اثر اكسىتوسيك Oxytocic ، هايدروكسىمتيل آنتراكينون Hydroxymethyl antraquinone و 5 درصد ماده روغنى متشكل از اولئيك ، لينولئيك ، لينوسريك و پالميتيك اسيد وجود دارد وجود ماده‌اى با اثر اكسىتوسيك موجب انقباض رحم و در نتيجه آسان شدن وضع حمل مىشود . موارد مصرف درمانى : از دانه به‌عنوان ملين ، مسهل ، جهت ناراحتىهاى كبدى و رفع دانه‌هاى جلدى ، تقويت چشم و از دانه و برگ در بيماريهاى پوستى مخصوصا زردزخم ، خارش و جذام و از جوشانده ريشه براى رفع ناراحتىهاى پس از زايمان استفاده مىشود . ( 1 * ) - صيدنه عپ 267 ( 2 * ) - صيدنه ترجمه ش 446 ( 3 * ) - جامع مفردات ج 3 - 123 ( 4 * ) - نام قلقل از زمان قاجاريه به اين گياه داده شده است و منظور از قلقل در كتاب مخزن الادويه ص 457 و قبل از آن Crotalaria retusa L . مىباشد . متاسفانه يكى از مولفين جديد خواصى را كه در مخزن الادويه براى قلقل ذكر شده است به نقل از ظر حكماى طب سنتى ذيل قلقل با نام علمى C . tora آورده كه اشتباه است .