Code - 1275 تشميزج ( طب سنتى ) Cassia absus L . تشميزج نام دانه گياهى است از تيره Leguminosae كه در افريقا به‌ويژه در مالى ، سودان ، حجاز ، مصر و هند رويش دارد . گياه شباهت زيادى به سناى مكى Cassia acutifolia Del دارد ميوه به شكل نيام مىباشد و دانه‌هاى داخل آن در طب سنتى مصرف دارد اين دانه‌ها ريز و مانند به دانه ، سه‌گوشىشكل و به قول هروى سه سو ، براق و پوست آن سفت است . اين دانه‌ها را به سانسكريت ، هندى و اردو " چاكسو " به فرانسوى Semences de casse d'egypte و به انگليسى Egiptian cassia seeds مىنامند و در طب سنتى ايران به تشميزج معروف بوده كه معرب چشميزك فارسى است و گياه با عناوين تسميزج ( رازى ) ، چشميزج ( هروى ) ، تشميزج ( ابن سينا ) 1 * ، حبه سودا ( اسرائيلى قرطبى ) بشمه ( ابن بيطار و داود انطاكى ) ، در كتب قديم آمده است . رازى ذيل تسميزج مىنويسد آن گرم و خشك و قابض است و در ورم ملتحمه و بيماريهاى حاد چشم موثر مىباشد 2 * ، دانه در ضعف چشم ، آب‌مرواريد ، وجود جسم خارجى نظير خاك و برگ و غيره و چرك چشم سودمند است 3 * اگر آن را به صورت پودر درآورده و درون خمير قرار داده به‌پزند و به صورت ضماد درآورند براى التيام دادن زخم داروى خوبى است 4 * به چشم كشيدن آن در ريزش اشك چشم و ضماد آن در زخم آلت تناسلى مرد ، اعضاء عصبانى و جذام مفيد است و اگر در داخل پياز يا خمير قرار داده زير آتش بپزند سپس پوست آن را خارج كرده با نبات ، زعفران ، ماميران سائيده مانند سرمه به چشم بكشند اكثر بيماريهاى چشم را درمان مىكند 5 * . امروز دانه گياه را در مصر " ششم " در الجزاير " تشمع " در مراكش " زنينه " مىنامند و از آن به‌عنوان تقويت چشم و در كاتاراكت ، ورم ملتحمه چشم مصرف سنتى دارد و در مراكش آن را با نبات ، ريشه فلومس يا بوصير Verbascum sinuatum L . " كه در آنجا مصلح الانصار ناميده مىشود " ، سرمه ، انديگو و هسته زيتون را خوب سائيده و با ميله بين مژه‌ها مىكشند . در پاكستان از دانه‌ها به‌عنوان كم‌كننده فشار خون و در هند جهت تصفيه خون و در ناراحتىهاى مخاطى استفاده به عمل مىآيد . توجه : امروزه گياه Argemone mexicana L . را تشميزج مىنامند " به كد 596 مراجعه شود " ، ولى منظور از تشميزج در كليه كتب قديم دانه Cassia absus L . مىباشد . ( 1 * ) - در كتاب قانون چاپ بيروت تشميزح آمده كه اشتباه چاپى است اصلاح شده از كتاب قانون چاپ سنگى تهران ص 237 . ( 2 * ) - الحاوى ج 20 ص 196 ( 3 * ) - تت جامع مفردات ج 1 ص 95