ابو القاسم سلطانى
72
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
در قرن شانزدهم از تركيه به اروپاى مركزى انتقال يافته است در فرانسه درختهائى از آن با سن 250 سال وجود دارد ، اولين پزشكى كه از آن نام برده است ماتيول Mattioli ايتاليائى است كه در قرن شانزدهم مىزيسته است وى براى معالجه مالاريا و تبهاى نوبهاى آن را تجويز مىكرده است . امروز هومئوپاتها از آن براى معالجه مجارى حساس تنفسى استفاده مىكنند و در مبارزه با " بار زبان " و آماس حلق آن را تجويز مىكنند : تركيبات شيميائى : مغز دانهها حاوى اسكولين Esculine ، فراگزين Fraxine ، كه گلوكوساپونين مىباشند ، آرژيرين Argyrine ، اسكولئول Sculeol روغن چرب و مواد معدنى مانند منيزيم ، كلسيم ، پطاسيم ، سديم ، فسفر ، مس ، منگنز ، ويتامين B 6 ، آنورين ، بيوتين و اسيد پانتونيك مىباشد . دانهها به عنوان مقوى و تنگكننده عروق سطحى ، ضد تورم ، جلوگيرى از خونريزى عروق ، و قابض در بواسير ، واريس ، تجمع كيستيك خون در طناب منوى Varicocele ، احتقان كبد ، احتقان پروستات ، ناراحتى هاى يائسگى و آترواسكلروز ، ادمهاى بعد از جراحى ، به صورت الكالاتور استابيليزه 20 - 40 قطره در روز قبل از غذا 10 تا 15 روز در هر ماه و تنطور 20 درصد دانه 30 - 40 قطره در روز قبل از غذا تجويز مىشود . Code - 177 كزبره الثعلب ( عقيلى خراسانى ) Aethusa cynapium L گياهى است مجهول . . . ( تذكره 372 ) . قسم اخير سندريطس است ( تحفه 220 ) . . . آشاميدن نقوع ( خيسانده - ماسراسيون ) آن حالتى شبيه به سكر عارض مىگردد و با اختناق و خشونت حلق و سينه . . . ( مخزن 482 ) . شوكران صغير : ناظم الاطباء در پزشكىنامه مىنويسد : شوكران چهار نوع است كبير يا سيكو ، شوكران مائى يا فلاندرى ، شوكران سمى و شوكران صغير . . . ( پزشكىنامه 822 ) . Aethusa cynapium ( معجم المصور ، معجم الاعشاب ، گياهان داروئى واژهنامه زاهدى ) . Code - 191 صباره Agave americana L گياهى است از تيره نرگس با ظاهرى شبيه به Aloe كه بومى مكزيك مىباشد . در مناطقى از آسيا نيز رويش داشته و به عنوان گياه زينتى كشت مىشود . گياه داراى برگهاى دراز ، بزرگ و گوشتدار مىباشد و از آن الياف فيبر بنام Magvay استخراج نموده كه به مصارف صنايع نساجى و طنابسازى مىرسد ، برگها حاوى 65 % درصد هكوژنين مىباشد . از لهشده برگ گياه براى التيام زخمها و از ريشه به عنوان معرق استفاده مىشود . بوميان ريشه آن را مانند عشبه مصرف نموده و آن را تصفيهكننده خون مىدانند .