و تلخ‌مزه است اگر مغز آن را با آب انار 1 * بپزند خوشمزه مىشود . ضماد كردن با برگ آن جراحات را التيام مىبخشد و آماس‌هاى بلغمى و آماس‌هاى گرم را درمان مىكند و ساير اثرات آن مانند كرنب بستانى است 2 * . كرنب برى . . . جالينوس گويد خوردن آن براى چشم زيان دارد و ايجاد آب‌مرواريد 3 * مىكند و در ميامر 4 * آمده است كه تخم كرنب برى ، ملطف ، خشك‌كننده و تحليل‌برنده قوى است 5 * " گرم و خشك است و تيز و سودا آورد و خواب بيهده ليكن سينه و گلو را نيك بود و شكم نرم كند و مستى سبك گرداند و جراحتها براند و آماسها ، و ادرار بول و حيض آرد و كيموس انگيزد بد و چشم تاريك گرداند جرمش شكم به‌بندد و آبش 6 * شكم بگشايد و تخمش كرم بكشد چون به آب ترمس 7 * بخورد يا به آب شيح 8 * و نمش 9 * و كلف 10 * را ببرد چون پر او طلا كنند 11 * ، در هدايهء المتعلمين موارد متعددى از كرنب براى درمان استفاده شده است . ابو ريحان مىنويسد كرنب را به رومى كرنبى اغريا و نيز اغرسودوطوس و اغرسطتورون ، بديلثون و به سريانى كرنبا 12 * گويند جالينوس و صهاربخت گفته‌اند كرنب انواع دارد كرنب برى ، كرنب مصرى 13 * ، كرنب بحرى 14 * و برى از بستانى گرم‌تر است و گفته شده است كه تتران قنبيط برى است 15 * . ضماد كوبيده برگ كلم برى و بستانى به تنهائى يا با قاووت در ورم گرم بلغمى ، باد سرخ و كهير سودمند و التيام‌دهنده زخم و هم‌چنين مانع پيشرفت قرحه‌هاى بدخيم پيشرونده 16 * شده و در جرب متقرح 17 * سودمند و نار فارسى 18 * را درمان مىكند 19 * . ريشه كرنب برى را از كوههاى رها 20 * جمع‌آورى ، خشك و گرد نموده و حدود 7 گرم آن را به عنوان ضد سم به افعى گزيده مىدهند 21 * دانه وى به اندازه فلفل سفيد است و آن نيز جهت گزيدگى افعى موثر مىباشد 22 * طبيعت آن در سوم گرم و خشك است و تخم آن بىاندازه محرك باه مىباشد 23 * . تركيبات شيميائى : حاوى مقدارى گلوكزيد مىباشد كه از هيدوليز آنها گلوكز و اسانس گوگرددار توليد مىكند . كلم وحشى حاوى آسكوربيژن Ascorbigen است كه منشاء ويتامين C مىباشد در كلم وحشى علاوه بر ويتامين C ويتامينهاى B 2 , B 1 , A 1 يك ماده ضد اولسر و دياستاز Myrosin وجود دارد . موارد مصرف درمانى : از داخل در ضعف عمومى ، اسكوربوت ، اسهال ، مسموميت با الكل و حالت مستى ، التهاب مجارى تنفسى و به صورت موضعى در آكنه ، اكزما ، لمباگو و رماتيسم مصرف سنتى دارد . ( 1 * ) - اصل ماء الرماد : اصلاح‌شده از كتب الحاوى ، قانون و جامع مفردات به نقل از ديوسكوريد كه ماء الرمان آمده است . ( 2 * ) - دياسقوريدوس م - 2 - ش 122 ص 194 ( 3 * ) - اصل : ظلمه البصر