ابو القاسم سلطانى

391

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 3 * ) - عرق النساء ، سياتيك ( 4 * ) - كونسته - سرين ( 5 * ) - راى ، اين واژه در صيدنه راى و در مخزن الادويه رائى آمده است امروزه به هندى آن را - Banarsi rai , Marra - rai , Khao - rai و به اردو Rai مىنامند . ( 6 * ) - ملتان ، شهرى است در پنجاب پاكستان ( 7 * ) - اصل مصفاهء ، كه استخوان پرويزنى Ethmoid باشد ( 8 * ) - اصل حمى دايره است كه تب نوبه Inter mittent fever ( 9 * ) - اصل حمى عتيقه Ague fever يا تب مزمن ( 10 * ) - استرخاء : به معنى مقدمه فلج است ، استرخاء العضلات فلج خفيف Paresis ( 11 * ) - انكباب ، بكسر همزه و سكون نون كسر كاف با موحده و الف ، ادويه چندرا گويند كه مىجوشانند و سر را به بخار آن مىدارند ( قرابادين صالحى ) ، بخور Incense بخور دادن To cense , To incense . ( 12 * ) - كامخ ، كامه كه معرب آن كامخ است و بلغت كوهپايه اصفهان كومه نامند و اكنون در حوالى نائين مانند ساير خورش‌ها با نان مىخورند و خورشى است كه از پونه و شير دام تهيه مىشود بسيار مفيد و تندمزه است . . . مايه پنير تقريبا 2 مثقال ، آرد جو 5 سير ، سركه 20 مثقال ممزوج نموده در ظرف ريخته بر روى آتش گذارند تا پخته شود سپس با يك دسته پونه خمير كرده حدود يك ماه در آفتاب گذارند سپس نرم كوبيده 5 مثقال آن را در خيكچه ريخته يك من تبريز شير روى آن مىريزند ( فروغ ناصرى ) . Code - 1002 كرنب برى Brassica oleracea ( L . ) Dc گياهى است يك ساله يا دوساله از خانواده Cruciferae با برگ‌هاى پهن ، صاف ، موجدار برنگ سبز و سفيد ، گل‌ها نر - ماده با 4 كاسبرگ ، 4 گلبرگ و 6 پرچم مساوى و راست ، نوك ميوه ده بار كوچكتر از خود آن است . منشاء اوليه آن را سواحل مديترانه و مانش دانسته‌اند . اكنون در برخى مناطق آسيا از جمله ايران رويش دارد . در اثر كشت‌هاى متوالى گونه‌هاى فرعى و واريته‌هاى مختلفى از آن به وجود آمده است كه از آن جمله كلم‌برگ ، كلم‌گل ، كلم‌پيچ ، كلم‌قمرى ، كلم فندقى يا بروكسل . . . مىباشد كه به ترتيب شرح آنها خواهد آمد . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : كلم از زمانهاى بسيار دور شناخته شده و بيش از 4000 سال است كه كشت مىشود و تكثير آن به وسيله بذر انجام مىگردد . يونانيان قديم آن را Krambe و به سريانى آن را كرنبا مىناميده‌اند . كلم و بويژه كلم وحشى از نظر خواص داروئى بيشتر مورد توجه بوده است تا از نظر غذائى ، بقراط برگ پخته كلم را براى درمان اسهال به كار مىبرده است . كاتن Caton ( 234 تا 149 ق - م ) براى آن خاصيت پادزهرى قائل بوده است . ديوسكوريد آن را Krambe agria ناميده كه به قرنبى اغريا معرب شده است وى مىنويسد كلم وحشى كنار دريا و روى بلنديها مىرويد و شبيه به كلم بستانى مىباشد ليكن از آن سفيدتر ، كركدارتر