ابو القاسم سلطانى
376
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
گاو زبان قشر سورنال را تقويت مىنمايد لذا بيمارانى كه مدتى تحت درمان كورتيزون يا استروئيدها قرار گرفتهاند براى تجديد حيات و نيروبخشيدن به قشر سورنال مىتوانند از اين گياه استفاده نمايند . گاو زبان يك معرق درجه يك ، مدر و تببر مىباشد در تبهاى ناشى از سرماخوردگى و اپيدميهاى ديگر مانند آبلهمرغان ، سرخك و مخملك موثر مىباشد و چنانچه در ابتداى بيمارى مقدار كافى از جوشانده آن مصرف گردد باعث پائين آمدن سريع تب ، ضد عفونى شدن و دفع مواد سمى از طريق ادرار و عرق شده و در نتيجه دوران بيماريهاى گريپى ، عفونى و رماتيسمى كوتاه مىگردد و بالاخره در نفريت ، خيز عمومى انساج ، عفونتهاى مجارى تنفسى و به عنوان ضد التهاب در ذات الجنب مىتوانند مصرف شود . گاو زبان مبادلات سلولى را تنظيم و سيستم اعصاب را آرامش مىبخشد . مصرف آن در اشخاصى كه مبتلا به آلبومين ، ديابت و ديگر بيمارانى كه رژيم كلرور سديم دارند توصيه مىشود . . . برگ و دانه گياه در زياد شدن شير مادران تأثير دارد . در برخى مناطق جنوبى آلمان و سويس آلمانىزبان از برگهاى جوان به خاطر مزه خيارى كه دارد در سالاد ، سوپ و همچنين بواسطه داشتن كلسيم و ويتامين مانند اسفناج از پخته آن استفاده مىشود . از گلهاى گاو زبان در نوشابههاى خنك و همچنين آرايش سالاد استفاده مىشود . در استعمال خارج لهشده برگ به صورت ضماد درد آبسه و سوختگى را تسكين مىدهد . امروزه نيز گياه را به عربى لسان الثور ، حمحم ، كحيلا و بوغلوس مىنامند همچنين در سوريه ابو الريش و در بيروت ابو العرق نيز ناميده مىشود . اشكال داروئى : 1 - دمكرده : 2 قاشق چايخورى از گياه براى يك فنجان آب جوش ، مدت دم كردن 10 تا 15 دقيقه و مقدار مصرف سه بار در روز . 2 - دمكرده : در تبهاى دانهاى سرخك و مخملك به عنوان معرق دكتر Valnet دمكرده زير را توصيه مىنمايد : گلگاوزبان 10 گرم ، برگ بادرنجبويه و پرسياوشان هركدام 15 گرم آب جوش 500 گرم ، گياهان فوق را در آب در حال جوش وارد و به مدت يك ساعت دم مىنمايند پس از صاف كردن 50 گرم شربت گل شقايق به آن اضافه مىنمايند مقدار فوق براى مصرف 24 ساعت مىباشد . 3 - جوشانده : 30 تا 40 گرم در ليتر در ناراحتىهاى مجارى تنفسى سرفه ، گرفتگى صدا و كاتارهاى برنشها براى يك دوران طولانى در موارد نزله مجارى تنفسى ، گريپ مخلوط زير توصيه مىشود . برگ و گل گاو زبان ، برگ آس برى Ruscus aculeatus ، شيرينبيان ، گل آقطى سياه يا خمان كبير Sambucus nigra ، گل ماهور يا خرگوشك Verbascum thapsus ، گل لحيهء التيس Filipendula ulmaria ، گل و برگ پاخرى Tussilago farfara و برگ آويشن به مقدار مساوى مخلوط نموده 2 قاشق سوپخورى از