ابو القاسم سلطانى

371

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

باريك و سياه و در غلافى شبيه به كوزه شقايق و شياردار و ريشه آن باريك و سفيد و بىطعم است . طبيعت آن گرم و خشك مىباشد . خوردن عصاره ريشه و يا قطره بينى آن در بيماريهاى اهوه 1 * كه در بنگاله شايع و علامت آن تب شديد ، ثقل سرد و درد اعضاء خصوصا گردن و شانه و كمر مىباشد سودمند است . قطره آب برگ آن در ورم ملتحمه 2 * و آماس پلك چشم 3 * كه هر ساعت يك قطره به‌چكانند ظرف سه روز درمان مىشود خوردن شيرابه برگ آن در خيز عمومى انساج ، بواسير ، انگل‌هاى روده و به‌طور موضعى در بواسير و خوردن به اندازه يك فلفل از ريشه نرم‌شده آن به صورت حب در اسهال مزمن و قى و اسهال تابستانى 4 * سودمند است . ( تلخيص از مخزن الادويه ص 486 ) . امروزه در هند در بيماريهاى نزله‌اى مانند انفلوانزا ، بيمارى Cholera ، تب ، خون‌ريزى مصرف مىشود و از برگ‌ها قطره چشمى براى شستشوى چشم ساخته مىشود . ( 1 * ) - احتمالا منظور بيمارى انفلوانزا مىباشد . ( 2 * ) - اصل رمد شديد ( 3 * ) - اصل وردينج : وردينج يا التهاب الجفن ، ورم جفن Blepharitis ( 4 * ) - اصل : هيضه مىباشد : قى و اسهال به‌ويژه در كودكان Cholera morbus يا كلراى تابستانى ، نوعى گاستروآنتريت حاد كه با اسهال ، استفراغ و كرامپ عضلانى همراه است . Code - 967 بگونيا Bocconia cordata Willd . گياهى است از خانواده Papaveraceae كه بومى ژاپن مىباشد و در امريكاى شمالى پرورش داده مىشود . به فرانسوى آن را Bocconie و به انگليسى Plum popy مىنامند . ريزوم آن حاوى الكالوئيدهاى پروتوپين Chelerytrine ، C 2 O H 19 C O 5 ، Chelerytrine يا C 21 H 19 N O 5 Toddaline هموكليدونين C 21 H 23 N O 5 Homochelidonine و سانگينارين C 2 O H 15 N O 5 مىباشد . اين الكالوئيدها در بيشتر خانواده پاپاوراسه وجود دارند . جوشانده و عصاره اين گياه مسكن مىباشد . Code - 969 رامى Boehmeria nivea Gaud . گياهى است پايا كه ارتفاع آن تا 4 متر مىرسد از خانواده Urticaceae كه ساقه آن داراى الياف فيبر سلولزى است ، برگ آن شبيه به برگ گزنه دو پايه مىباشد . در چين ، ژاپن و شمال افريقا براى تهيه الياف سلولزى خالص از آن استفاده مىشود . الياف بدست‌آمده را ابريشم گياهى و گياه را به عربى رامى ، ثيل سيام و ثيل مائى مىنامند .