ابو القاسم سلطانى
359
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 12 * ) - كتاب المنصورى نوشته رازى در ده مقاله مىباشد كه مشتمل بر شناسائى مزاجهاى مختلف بدن ، نيروهاى خوراكى ، داروها ، بهداشت ، . . . از تاليفات مهم رازى مىباشد كه مكرر به زبان لاتين ترجمه شده است . ( 13 * ) - شهديه يا سعفه كچلى ، شيرينك يا كچلى فاووس Tinea favos ( 14 * ) - جامع مفردات ابن بيطار ج 3 - 26 ( 15 * ) - اختيارات 228 ( 16 * ) - تلخيص از تحفه 152 و مخزن 330 Code - 930 غان شيرين Betula lenta L درختى است به ارتفاع 25 متر از خانواده بتولاسه با برگهاى سبز روشن و سرشاخههاى قرمز قهوهاى كه در اثر شكستن رايحه دلپذير به مشام مىرسد . اين درخت بومى كانادا و جنوب شرقى امريكا مىباشد و به شكل چاى بين اروپائيان و بوميان امريكا مصرف مىشود . خواص درمانى : آنالژزيك ، ضد ورم ، تببر ، تصفيهكننده و مدر مىباشد . پوست درخت حاوى اسانس مىباشد كه 98 درصد آن سالسيلات دومتيل است و به عنوان ضد آرتريت ، ضد نورالژى و مسكن مصرف درمانى دارد و در تهيه مواد آرايشى و عطرسازى و همچنين در آدامسها و خميردندان مصرف مىگردد . Code - 932 درخت غان Betula pendula Roth درخت غان يا توس درختى است بسيار زيبا كه در شرايط مناسب به ارتفاع 25 تا 30 متر مىرسد اين درخت داراى شاخههاى نازك و بلند و آويزان به رنگ قهوهاى مىباشد . از اختصاصات اين درخت پوست صاف و نقرهاى مايل به سفيد آن مىباشد كه به صورت نوارهاى باريك شبيه به كاغذ آهوئى از آن جدا مىشود كه در اعصار كهن براى نوشتن از آنها استفاده مىكردهاند . برگهاى درخت تخممرغى يا مثلثى ، نوكتيز ، كموبيش با دو رديف دندانهدار و 6 تا 7 رگبرگهاى پر مانند و دمبرگ دراز مىباشند . برگهاى جوان چسبناك و كركدار و برگهاى قديمىتر صاف و براق مىباشند ، سطح روئى برگها سبز تيره مىباشد برگها در فصل خزان مىريزند . گلها كوچك ، زرد سبزرنگ ، گلهاى نر فاقد دمگل و گلهاى ماده دمگل دارند و ميوه بالدار مىباشد . اين درخت در تپه ماهورها ، جنگلها ، بيشهزارهاى مرطوب شمال امريكا ، شرق اروپا ، آلمان ، سوئد ، فنلاند ، سواحل بالتيك و در آسيا بهويژه در سيبرى ، چين و ژاپن يافت مىشود . بهطور كلى گياه بومى عرضهاى نيمكره شمالى است و تا ارمنستان و قفقاز و ايران پيش مىرود .