ابو القاسم سلطانى
352
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
ماگنوفلورين Magnoflorine ، اكسى كانتين Oxycanthine و وولوراسين Vulvracine و مواردى نظير Chelidonic acid ، رزين ، تانن ، موسيلاژ و مواد پكتيكى مىباشد . خواص درمانى و موارد مصرف : پوست ريشه زرشك از داروهاى بسيار خوب براى اصلاح اعمال كبدى ، صفراوى ، طحال و پانكراس مىباشد بويژه آنكه خاصيت صفرابرى آن شديد است لذا براى درمان يرقان ناشى از احتقان كبد همچنين در موارد سنگهاى صفراوى ، كليوى ، درد و عفونت كيسه صفرا و التهاب كليه ناشى از سنگ ، تبهاى عفونى و صفراوى ، بىنظمى عمل دستگاه گوارش با منشاء كبدى ، مىتواند مورد استفاده قرار گيرد . پرفسور بريسموره آن را در طبقه ضد مسموميتهائى كه از طريق كبد عمل مىنمايند قرار داده است . پوست ريشه و ساقه اين درختچه قادر است كه طحال بزرگشده را به حالت طبيعى برگرداند . وجود جات روريزين در پوست ريشه و ساقه به آن خاصيت تونيك تلخ را داده است لذا براى تقويت بيمارانى كه دوران نقاهت را مىگذرانند و زياد كردن اشتهاى آنان و تقويت عروق به منظور جلوگيرى از خونريزيهاى فواصل قاعدگى ، بواسير خونى ، واريس و بهطور كلى دكتر لكلرك آن را براى خونريزيهاى داخلى كه اغلب در زمان يائسگى رخ مىدهد توصيه مىنمايد . بهطور موضعى جوشانده آرغيس را در بيماريهاى مزمن ريزش اشك چشم ، زخمهاى برفكى ، اكزما و پزوريازيس موثر مىدانند . بربرين موجود در ريشه علاوه بر اثر باكتريسيدى خاصيت ضد آميب را دارد به همين جهت در چين آن را در اسهال خونى و اسهال وبائى مصرف مىنمايند . در طب ايورودا آرغيس را در لشمانيوز و كمك به درمان مالاريا به كار مىبرند . اشكال داروئى : دمكرده پوست ريشه 20 گرم در نيم ليتر آب 2 تا 3 فنجان در روز . جوشانده : 20 تا 25 گرم در نيم ليتر آب سرد به مدت 10 تا 15 دقيقه خيس نموده سپس آن را تا حد جوش حرارت مىدهند و مىگذارند 20 تا 30 دقيقه بماند مقدار خوراك يك فنجان بعد از هر غذا . عصاره هيدروالكليك 05 / 0 تا 15 / 0 گرم تنتور : 10 تا 20 قطره 2 تا 3 بار در روز . شربت : J . valnet در خونريزى بين قاعدگى شربت زير را توصيه مىكند . عصاره روان ريشه زرشك 2 گرم ، عصاره روان ميوه سرو كوهى 2 گرم ، اليكسيرگاروس 20 گرم ، شربت ساده تا 150 ميلىليتر ، مقدار خوراك يك قاشق سوپخورى هر دو ساعت در بيمارى كيسه صفرا چنانچه آن را با پوست ريشه درخت Chionanthus virgimcus L مصرف نمايند اثر درمانى بهتر است .