خواص درمانى : الف - برگ : رازى مىگويد برگ آن قابض و نوشيدن جوشانده آن شكم را بند مىآورد و مدر بوده و در سموم كشنده و گزش حشرات سودمند است 15 * و اخوينى مىنويسد علاج خون حيض بازداشتن بر اين گونه بود . . . آب برگ درخت آبى [ به ] ، سيب زرك [ زرشك ] هم ميوه و هم برگ درخت . . . 16 * . امروزه نيز از برگ درختچه زرشك به عنوان قابض در ديسانترى مزمن ، آب آوردن بافتها و به‌طور موضعى در آنژين ، شستشوى زخم و چشم استفاده مىشود . ج - ميوه ( امبرباريس انبرباريس ) : در طب سنتى ميوه‌هاى سه درختچه زرشك اندلسى vulgaris Berberis ، زرشك آبى يا آشى Berberis integerrima bunge و زرشك بىدانه يا زرشك پلوئى B . orientalis C . K . Schn . Var . Aspema به نام امبرباريس يا انبرباريس ناميده شده‌اند . زرشك آبى و اندلسى دانه‌دار و زرشك پلوئى بدون دانه مىباشد . در قرابادين‌ها و به‌طور كلى در تركيبات داروئى قديمى زرشك بىدانه مصرف مىشده است و اگر از زرشك اندلسى و زرشك آبى استفاده مىكرده‌اند دانه آنها را خارج و بدون دانه مصرف مىكرده‌اند و اصولا امبرباريس بىدانه كوهى را بهترين نوع مىدانسته‌اند . بديغورس 17 * ، امبرباريس را در ورمهاى گرم و اريباسيوس براى جلوگيرى از اسهال سودمند دانسته و ابن ماسويه گفته است كه آن عطش شديد را رفع و كبد و معده را تقويت مىكند 18 * رازى آن را صفرابر دانسته است 19 * . اخوينى امبرباريس را با نامهاى زرك و زرك سرخ در تركيبات داروئى كه براى مبتلايان به سردرد ناشى از آماس مغز ، سرگيجه ، يرقان ، تصلب كبد ، ايكتر انسدادى ، خونروى زياد به هنگام قاعدگى ، تب يك روزه ناشى از گرمازدگى ساخته و تجويز مىنموده است و نيز در قرصى به نام ديابيطس براى بيمارى برميز 20 * جهت كم كردن عطش وارد نموده است 21 * . در لكوره سودمند است 22 * مخلوط آن با عسل و انزروت در چرك گوش موثر مىباشد 23 * طپش قلب و استفراغ را بر طرف مىكند 24 * اگر آب زرشك را با هم‌وزن آن آب سيب و نصف وزن آن آب‌ليمو مخلوط نموده و با شكر به قوام بياورند پادزهر سموم است 25 * براى بواسير خونى ، اسهالى كه از ضعف جگر و احشاء و يا سبب آن تب بلغمى مىباشد و استسقاء خوب است . امبرباريس براى اشخاص سردمزاج بلغمى و سوداوى ، مبتلايان به قولنج ، نفخ و يبوست مزاج زيان‌بخش است . طبيعت آن سرد و خشك و مقدار خوراك آن 15 مثقال ( حدود 75 گرم ) مىباشد 26 * . در تبهاى مزمن ، گلودرد ، نزله حاد مجارى ادرارى و ذو سنطارياى صفراوى نافع مىباشد 27 * . تركيبات شيميائى : ميوه زرشك حاوى اسيد ماليك ، اسيد تارتاريك ، اسيد سيتريك ، اسيد اسكوربيك ، اسيد تانيك ، پكتوز و كمى مواد قندى مىباشد .