ابو القاسم سلطانى
341
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
از جوشانده پوست در موارد خونريزى لثه ، زخم ، خارش و بهطور خوراكى در ديابت استفاده درمانى به عمل مىآيد . برگها قابض مىباشند و مخلوط خاكستر آن با روغن گرفتهشده از كره در سوختگيها و تاول و گلها در سرفه ، برونشيت و روغن دانه كه به فرانسوى Beurre de mohwra و به انگليسى Butter of maddhuca ناميده مىشود در بيماريهاى پوست و به عنوان مسهل نيز مورد مصرف دارد . موارد مصرف ديگر : بوميها روغن دانه را در آشپزى به كار مىبرند و در صابونسازى بهطور وسيعى مصرف مىشود . براى گلها اثر تونيك قائل مىباشند و به شكل خام يا پخته مىخورند و در تهيه نوشابههاى الكلى ، سركه ، شربتها و مرباجات به كار مىرود لازم به ذكر است كه درخت Bassia longuifolia L را نيز به هندى مهوا مىنامند و بهطور كلى واژههاى سانسكريتى و هندى دو گياه و نيز موارد مصرف درمانى و ساير مصارف هر دو گياه يكى مىباشد . Code - 871 مدهوكا Bassia longifolia L مدهوكا نام سانسكريت درختى است از خانواده Sapotaceae كه در مركز ، جنوب ، شرق هند ، پنجاب و پاكستان رويش دارد روغنى كه از دانه اين گياه گرفته مىشود به فرانسوى Beurre d illipe ناميده مىشود و واژه lllipe ماخوذ از نام تاميلى گياه lllupi مىباشد . كليه اسامى سانسكريتى ، اردو و هندى اين درخت و درختى كه در اين مجموعه ذيل نام مهوا آمده همچنين اسامى بنگالى ، گجراتى و تاميلى هر دو گياه يكى و خواص درمانى و كاربرد آنها يكسان مىباشد در پاكستان از گل اين درخت به عنوان زيادكننده شير و قوه باه استفاده مىشود . چون مصارف درمانى و ديگر مصارف اين درخت با مهوا Bassia latifolia Roxb مشابه مىباشد براى اطلاع به مهوا مراجعه شود . اين درخت را به عربى بسيه طويل الاوراق مىنامند . Code - 875 كچنار Bauhinia variegata L درختچهاى است از خانواده فرعى Caesalpinacea با برگهاى ستبر ، چرمى به درازاى تا 15 سانتيمتر كه 11 تا 15 رگبرگ مشخص و داراى دمبرگ و قاعده برگها قلبىشكل مىباشد . گلها بزرگ ، زيبا ، معطر به رنگ قرمز مايل به بنفش ، ميوه دراز كه به ابعاد 5 / 2 * 30 سانتيمتر مىرسد . اين گياه و واريته آن B . candida كه داراى گل سفيد مىباشد مصارف درمانى مشابهى دارند . درخت در چين ، هند ، بلوچستان ايران رويش دارد و در بلوچستان آن را كچنال Kachenal و كچنا و Kachenav مىنامند .