ابو القاسم سلطانى
331
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
ذكر شدن اثرات درمانى گياه توسط Culpeper پزشك سنتى انگليسى 7 * با آنچه توسط قدما ذكر شده است و طبق نظر عيسى نام علمى گياه Ballota nigra L مىباشد . قسمتهاى قابل مصرف درمانى : سرشاخههاى هوائى گياه است كه به هنگام ظاهر شدن گلها ( تير و مرداد ) در روز آفتابى چيده در حرارت 35 درجه سانتيگراد خشك مىنمايند . تركيبات شيميائى : گياه داراى تركيباتى مانند ماروبين Marrubin , Ballonigrin , Ballotinone , Ballotenol , Acetoxymarrubin و تاننهاى پيروگاليك و كاتشيك ، يك گلوكزيد فلاونيك و يك گلوكوساپونين خنثى مىباشد كه از تجزيه آن گلوكز و رامنوز حاصل مىشود . خواص درمانى : آنتى اسپاسموديك ، ضد تهوع و سرگيجه ، ضد هيجان و اضطراب و تسكيندهنده دردهاى عصبى ، مدر ، ملايم و خلطآور مىباشد . نوشيدن دمكرده آن در فشار عصبى ، ضعف اعصاب ، عصبانيت ، ناراحتىهاى عصبى و روانى ، بيخوابى عصبى ، حالات اضطرابى ، ناراحتىهاى عصبى دوران يائسگى موثر بوده و به بيمار آرامش مىدهد . براى سرگيجه و استفراغ بويژه در بانوان باردار همچنين مواقعى كه سرگيجه مربوط به ناراحتى گوش و باطنين آن همراه و ناشى از اختلالات سيستم مركزى عصبى باشد مىتوان از آن استفاده نمود در اين موارد بهتر است آن را با نعناع ، بابونه و يا با اسپيره 8 * يا ديگر مواد معطر همراه نمود تا تحمل آن براى بيمار از نظر بوى نامطبوع آن بهتر باشد . J . Valnet آن را در سياهسرفه و Culpeper علاوه بر موارد كاربرد آن توسط پزشكان سنتى براى آن خاصيت ضد كرم قائل بوده و Cazin آن را در دفع انگلهاى اسكاريس و اكسيور موثر دانسته است . گياه به عنوان يك مدر ملايم در موارد خيز عمومى انساج ، نقرس و رماتيسم مىتواند كاربرد داشته باشد . در استعمال خارجى از آن براى شستشوى زخمها و همچنين از جوشانده غليظ آن به صورت ماليدنى براى كمكردن دردهاى رماتيسمى استفاده مىشود . اشكال داروئى و مقدار مصرف : 1 - پودر : 2 تا 4 گرم سه بار در روز 2 - دمكرده : 2 - 1 قاشق چايخورى سرشاخههاى گلدار براى هر فنجان ، مدت دم كردن 10 تا 15 دقيقه ، مقدار خوراك سه فنجان در روز 3 - جوشانده رقيق : 30 تا 60 گرم گياه در يك ليتر آب جهت شستشوى زخم ساق پا