ابو القاسم سلطانى
310
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
تركيبات شيميائى : ريزوم گياه حاوى Polystichine ، فيليسيك اسيد و Polystichalbine مىباشد . امروزه نيز براى آن اثر ضد كرم با اثر خفيف قائل مىباشند . محل رويش گياه در ايران ، بندر گز ، لنگرود ، اسالم و آذربايجان مىباشد . ( 1 * ) - بنقا انطارس در قانون ابن سينا نيقاطاويس آمده كه هر دو واژه و نيز واژه نيلو بطارس معرب مىباشند . ( 2 * ) - تت دياسقوريدوس م 4 ص 568 ( 3 * ) - الحاوى جلد 21 ص 41 ( 4 * ) - قانون عب 379 ( 5 * ) - تذكره 188 ( 6 * ) - قنبيل Mallotus philippinensis Muell ( 7 * ) - تحفه ص 145 ( 8 * ) - مخزن 319 ( 9 * ) - پزشكىنامه جلد 2 ص 463 Code - 792 كاروانكش Atraphaxis spinosa L بوته يا درختچهاى است از خانواده Polygonaceae كه در مناطق خشك و نيمخشك كشور انتشار دارد . داراى ساقه چوبى و شاخههاى نازك و شاخههاى فرعى گسترده ، گردهدار ، خاردار يا بدون خار ، سخت و نامساوى ، برگها كوچك ، بيضىشكل يا مدور قلبىشكل ، سبزرنگ و بدون كرك ، پوست ساقه سفيد و شكافخورده و گلها كوچك و سفيدرنگ مىباشند . گياه داراى ترشح مان مىباشد شليمر و برخى مولفين تصور كردهاند كه شير خشت مان حاصل از اين گياه مىباشد در صورتى كه شير خشت مانى است كه از گياهان Cotoneaster nummularia و C . numulariodes كه گپ شير و سياه چوب ناميده مىشوند به دست مىآيد . محل رويش گياه كاروانكش ، راميان گرگان ، كوههاى البرز ، تهران ، كرج ، دره هراز ، نواحى خشك رودبار ، آذربايجان شرقى و غربى ، همدان ، كاشان و اراك مىباشد . گياه را به عربى سواس Sowas و به پارسى ترمكش Tarom kosh و كاروانكش مىنامند . Code - 797 قطف بحرى Atriplex Halimus L . درختچهاى است تا ارتفاع سه متر پرپشت با ظاهرى به رنگ سفيد نقرهاى از خانواده Chenopodiaceae ساقه متعدد و شاخهها زياد و گسترده و درهم ، برگها ضخيم ، متناوب ، سطح فوقانى پهنك كركدار ، برنگ