ابو القاسم سلطانى
304
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
بياض العين Leukoma مىباشد . چنانچه حدود 5 / 17 گرم آن را با 03 / 8 گرم حجر البقر 14 * و 35 گرم نارگيل مخلوط نموده و آن را چهار قسمت نموده و شخص لاغر هر روز پس از رفتن به حمام و خوردن تخممرغ نيم برشت يك قسمت آن را بخورد فربه و رنگ چهره وى سرخ مىگردد و مخلوط آن با روغن مورد كشنده شپش ، از بينبرنده خارش ، خوشبوكننده عرق و قطعكننده عرق زير بغل مىباشد 15 * . خوردن 5 / 17 گرم از آن به علت چسبيدن آن به احشاء و مسدود نمودن مسامات بدن كشنده است مگر آن كه آن را با ده برابر روغن بادام مخلوط نمايند مقدار خوراك آن 5 / 2 و حد اكثر 10 گرم مىباشد 16 * . براى مصرف موضعى و بهويژه براى كاربرد آن در تركيبات داروهاى چشمى حتما بايد پرورده آن را به كار برد براى اين منظور انزروت را كوبيده با شير الاغ يا شير دختر خمير كرده روى چوب گز پهن كرده رطوبت آن را در تنور مىگيرند تا خشك و اندكى برشته شود و بهتر آن است كه مجددا آن را كوبيده با سفيد تخممرغ مخلوط و همان عمل را يك بار ديگر انجام دهند 17 * كنجيده مانند نيترات دارژان و كره ازوت جسمى اكال است و پاشيدن گرد آن بر جراحات خونريزى را قطع و جراحات را التيام مىبخشد 18 * . تركيبات شيميائى : ماده موثره آن تركيبى شبيه به گليسريزين مىباشد . امروزه از خمير اين ماده براى تسكين درد گوش و از پودر آن براى التيام زخمها ، رويانيدن گوشت نو و به صورت مشمع در شكستهبندىها و نيز به عنوان شفافكننده پوست مصرف سنتى دارد . ( 1 * ) - صيدنه عپ 70 ( 2 * ) - شرح اسماء م - 4 ( 3 * ) - اختيارات ص 45 ( 4 * ) - دياسقوريدوس م 3 ش 80 ص 280 ( 5 * ) - الحاوى ج 20 ص 41 و ج 22 ص 11 ( 6 * ) - الابنيه 37 ( 7 * ) - هدايه المتعلمين موارد متعدد ( 8 * ) - اصل رمص : قى ، پيخال ، پوخ ، پيخ ، چرك سفيد و خشكشده كه در گوشه چشم گرد آيد Gum of the eyes [ ناظم الاطباء ، اقرب الموارد ] . ( 9 * ) - قانون عب ص 70 ( 10 * ) - اصل : نطرن ( 11 * ) - اختيارات ص 47 ( 12 * ) - سبل ، سبل القرنى ، غشاء غير طبيعى روى قرنيه در اثر ايجاد عروق غير طبيعى در تراخم ( 13 * ) - جرب العين