ابو القاسم سلطانى

298

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

موارد مصرف درمانى : در طب سنتى برگ آن را در التهاب معده ، ورم چشم ، برجستگى حدقه چشم و آماس‌هاى گرم و تناول گل‌هاى آن را در گلودرد و صرع 6 * كودكان و ضماد تازه آن را در ورم اربيه 7 * موثر دانسته‌اند و براى آن خاصيت تحليل‌برندگى و سردكنندگى را قائل بوده‌اند . امروزه در چين از ريشه آن براى تسكين سرفه و در موارد مالاريا و مسموميتهاى حيوانى استفاده درمانى به عمل مىآيد . ( 1 * ) - ببونيون Aster Call Bubonium ( 2 * ) - حالب به معنى دوشنده شير مىباشد در پزشكى بيشتر به ميزناى يا كميزناى گفته مىشود و آن مجرائى است كه ادرار را از كليه به مثانه مىرساند Metanephric duct , Ureter همچنين اين واژه طبق آنچه در صيدنه ابو ريحان آمده و منظور قدما آن مىباشد رگى است در ران آدمى و در هر ران حالبى است و آن را حلبان ( جمع دورگ ) مىگويند . ( 3 * ) - در اصل بونيون است ( 4 * ) - در قانون چاپ سنگى تهران اين واژه اسطاروس اطيقوس و در چاپ بيروت اطراطيقوس مىباشد كه صحيح است ( 5 * ) - منظور كتاب ما لا يسع الطبيب تاليف يوسف بن اسمعيل خوئى شافعى معروف به ( ابن الكبير ) مىباشد كه مختصرى است از مفردات ابن بيطار و آن اضافاتى نيز دارد ( 6 * ) - در اصل صدع مىباشد چون در تاليفات ديگر مولفين و از جمله ابن بيطار به نقل از ديوسكوريد آن را صرع آورده در اينجا اصلاح گرديده است ، صرع كودكان يا ام الصبان Hydrocephalus of newboren ( 7 * ) - اربيه - مغبن - كشاله ران ، قسمت تحتانى ديواره شكم كه به رانها متصل مىشود Groin , Inguen Code - 732 اطراطيقوس Aster tripolium L گياهى است علفى ، به درازاى 20 تا 60 سانتيمتر ، صاف ، بدون كرك از خانواده Compositae برگ‌ها گوشت‌دار ، بدون كرك و دمبرگ ، پهنك باريك ، كشيده و نوك‌تيز ، گل‌هاى زبانه‌اى به رنگ آبى زيبا يا سفيد كه در حاشيه گل‌آذين قرار دارد ، ميوه پس از رسيدن به رنگ مايل به زرد مىباشد و در انتها يك رشته تار سفيد به شكل كاكل دارد . گياه در اراضى شور سواحل دريا و حاشيه مردابهاى داراى آب شور اروپا ، منطقه مديترانه ، سواحل دريا ، شمال آسيا ، ايران ، قفقاز ، سيبريه ، شمال افريقا مىرويد . در ايران نواحى اطراف كرج ، سواحل درياى خزر ، بندر گز به‌طور وحشى ديده مىشود . مصارف درمانى در طب سنتى : گياه در كتاب قانون چاپ سنگى تهران با نام اسطاروس اطيقوس و در قانون چاپ بيروت و كتب تذكره ، تحفه و مخزن الادويه با نام اطراطيقوس آمده است . ابن سينا مىنويسد آن داروى معروف حالبى 1 *