ابو القاسم سلطانى

286

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

آب آن را دور بريزند و يا روغن زيتون و مرى 14 * به آن اضافه نمايند و يا با سركه و مرى آن را بپزند مقدار خوراك آن حدود ده گرم مىباشد 15 * . تركيبات شيميائى : ريزوم و ريشه‌هاى گياه حاوى آسپاراژين كه منوآميد مشتق از اسيد آمينوسوكسينيك است ، گلوكزيد كونىفرين C 6 H 22 O 8 , Coniferin ، اينوزيت ، تانن ، اسيد گاليك ، آسپاراگوز ، كولين ، آرابينوز ، گالاكتان ، گلوكز ، نمكهاى مختلف معدنى شامل تركيبات پتاسيم ، كلسيم ، منيزيم ، سيليسيم ، ويتامين C مىباشد . ساقه‌ها و شاخه‌هاى نورسته جوان كه به مصرف تغذيه مىرسند در صورت خام بودن حاوى 90 تا 95 گرم درصد آب ، 6 / 1 تا 9 / 1 درصد پروتيد ، 10 / 0 تا 15 / 0 درصد چربى ، 7 / 1 تا 5 / 3 درصد گلوسيد ، 65 / 0 تا 70 / 0 گرم درصد سلولز ، 900 واحد بين المللى ويتامين A ، 2 / 0 ميلىگرم درصد رايبوفلاوين ، 5 / 1 ميلى گرم درصد نياسين ، 18 / 0 ميلىگرم درصد تيامين ، 32 ميلىگرم درصد ويتامين C و آهن ، فسفر ، پتاسيم ، مس ، فلئور ، برم ، يد ، آسپاراژين و متيل مركاپتان مىباشد . قسمت قابل مصرف داروئى : از ريزوم و ريشه‌هاى خشك‌شده آن و ساقه‌هاى جوان و در پاكستان از دانه‌ها نيز استفاده درمانى به عمل مىآيد . ريشه‌ها و ريزومها را در پائيز جمع‌آورى و پس از شستشوى كامل با آب و پاك كردن از ماسه‌ها ، سريعا خشك مىنمايند تا از هر نوع تخمير جلوگيرى شود سپس آن را به صورت قطعاتى درمىآورند تا رايحه و طعم گياه تازه حفظ شود . اين تكه‌ها به حجم قلم با رنگ ظاهر قهوه‌اى يا قرمزرنگ و سطح داخلى ناصاف و كمى تاب‌دار ، سفيدرنگ و بىبو مىباشند و طعم آنها شيرين و موسيلاژى مىباشد . خواص درمانى : مدر ، مسكن ، ملين خفيف و اشتهاآور مىباشند . م وارد مصرف درمانى : ريشه‌ها در اوليگورى با منشاء قلبى ، آسيت يا آب آوردن شكم ، ادم يا آسيت قلبى ، خيز عمومى انساج ، درد كليه ، گرفتگى مفاصل و پى مخصوصا ناحيه پائين بدن ، يرقان ، نزله بينى ، كم‌خونى و به‌طور موضعى براى آرام كردن درد دندان مصرف مىشود . موارد مصرف ساقه‌ها در رژيم غذائى بيماران : از ساقه‌هاى جوان مارچوبه در غذاى اشخاص مبتلا به كم‌خونى ، نارسائيهاى كبدى و كليوى ، ضعف فيزيكى ، خستگى روحى ، دوران نقاهت ، كمبود مواد معدنى ، آرتريت ، نقرس ، رماتيسم ، برونشيت مزمن ، طپش قلب ، ديابت و به‌طور موضعى در اكزما مىتوان استفاده نمود .