ابو القاسم سلطانى

263

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

كولين اثر بازكنندگى مجارى عروق را داشته ، حركات دودىشكل روده را تحريك و محرك پاراسمپاتيك مىباشد . تركيبات شيميائى آرته‌ميزين شبيه سانتونين است . خواص درمانى : ضد كرم ، مقوى ، تب‌بر و التيام‌دهنده است . در دفع كرم اسكاريس و اكسيور ( كرمك ) اثر قاطع دارد همچنين در اسپاسم ، صرع ، ديابت ، آب آوردن انساج و تب نوبه موثر است . اشكال داروئى : 1 - گرد : به مقدار 4 تا 8 گرم در روز 2 - دم‌كرده : دم‌كرده 4 تا 8 گرم از شكوفه‌ها در 200 گرم آب جوش ، اين دم‌كرده را به صورت تنقيه براى دفع كرم اكسيور به كار مىبرند . 3 - جوشانده : 4 تا 8 گرم سرشاخه‌هاى گلدار در 200 گرم آب كه پس از صاف كردن و شيرين نمودن صبح ناشتا براى دفع آسكاريس در اشخاص بالغ تجويز مىشود . 4 - جوشانده يك مشت از سرشاخه‌هاى گلدار در يك ليتر آب به منظور شستشوى زخم گياه امروزه به نام افسنتين بحرى ، شيح بحرى ، ارطماسيه بحريه ناميده مىشود وجود آن در ايران هنوز تاييد نشده است ولى در فلور ايران با اسامى درمنه ، برنجاسف كوهى و يوشن آمده است . ( 1 * ) - بذر - دانه و ديدان - كرم Wormseed ( 2 * ) - معرب Seriphion ( 3 * ) - طورس Taurus رشته‌كوههائى در آسياى صغير كه به تركى توروس مىنامند ( 4 * ) - قبدوقيا ، قبادوقيه ، قبادوقيا ، كاپادوكيه Cappadocia ، ناحيه‌اى در بخش شرقى آسياى صغير كه محدود است از شمال به بحر اسود ، جنوب كوههاى توروس مشرق به رود فرات و از مغرب به رود قزل ايرماق ( 5 * ) - Ascaris ( 6 * ) - محرف ساريفون ( 7 * ) - احتمالا بايد سريفون الارمنى الاصفر و اشتباه چاپى باشد ( 8 * ) - وى كاملا نوشته‌هاى ديوسكوريد و جالينوس را درباره افسنطين بحرى مىآورد و ذكرى از انواع ديگر شيح به ميان نمىآورد به‌طور كلى از نظر ابن بيطار شيح فقط افسنطين بحرى است ( 9 * ) - افسنتين رومى Artemisia Pontica L اين گياه را امروزه شيح ارمنى مىنامند درصورتىكه در قديم افسنتين بحرى را شيح ارمنى مىناميده‌اند .