ابو القاسم سلطانى
254
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
سميت اسانس افسنتين : بايد توجه داشت كه اسانس موجود در افسنتين محرك مغز بوده و مصرف زياد آن در قرن نوزدهم موجب ديوانگى و مرگ نابهنگام مردم زيادى گرديده است لذا در مصرف اسانس آن بايد دقت زيادى نمود و براى مدت طولانى و به هنگام آبستنى و در موارد خونريزيهاى معده و روده از مصرف اسانس افسنتين بايد خوددارى نمود . مسموميت از اسانس افسنتين به دو شكل حاد و مزمن ديده مىشود . در مسموميت حاد حملههاى تشنجى ، هذيان و علامات صرعىشكل كه به آن صرع افسنتين مىگويند ظاهر مىشود . گاهى حملههاى هيسترى كزازمانند با سخت شدن و كشيده شدن عضلات گردن مشاهده مىشود . بيمار زبان خود را گاز مىگيرد شكم به پشت چسبيده و همه عضلات بدن متشنج مىگردد اين حملهها گاهى تا يك ساعت دوام مىيابد . در مسموميت مزمن ، بىخوابى ، اختلال حس ، تشنجهاى دردناك و حركات غير ارادى برخى عضلات كابوس ، رعشه ، ضعف عمومى و اختلال در شعور ديده مىشود كه ممكن است به كلى عقل را زايل سازد اسانس افسنتين براى خوشمزه كردن و رموت و ليكورها به كار مىرود ولى برخى كشورها آن را ممنوع كردهاند . اشكال داروئى و مقدار خوراك : گردبرگ : گردبرگ و سرشاخههاى گلدار 5 / 0 تا 2 گرم در روز دمكرده گل : 1 تا 2 قاشق چايخورى براى يك فنجان آب جوش و 10 تا 15 دقيقه مدت دم كشيدن مىباشد و سه بار در روز قبل و بعد از غذا خورده مىشود . حب : پودر سرشاخههاى گلدار به صورت حب 2 تا 3 گرم براى دفع كرم به مدت 5 روز حب ابسنتين : حبهاى 5 % گرمى يك يا 2 حب در روز به عنوان مقوى معده با غذا تناول مىگردد تنطور : تنطور 5 / 1 كه با الكل 60 درجه تهيه مىگردد به مقدار 1 تا 4 ميلىليتر يا 20 قطره ، قبل از غذا داخل پوسيون يا آب به عنوان مقوى يا محرك مصرف مىگردد . شربت : 150 گرم سرشاخههاى گلدار را در يك ليتر آب جوش به مدت 5 ساعت خيسانده سپس آن را مىجوشانند تا حجم آن به دو سوم حجم اوليه برسد . بعد از صاف كردن 500 گرم عسل به آن اضافه مىنمايند مقدار خوراك 50 گرم در روز مىباشد افسنتين در فرمول برخى از فراوردههاى داروئى مانند الكلاتور و ولنرر وارد مىشود . ناسازگارى : افسنتين با استات سرب ، املاح آهن و املاح روى ناسازگارى دارد و مانعهء الجمع است . موارد منع مصرف : در زنان آبستن ، هنگام شيردهى ، خونرويهاى معده و روده ، خونادرارى و احتقان مغز .