ابو القاسم سلطانى

246

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيبات شيميائى : هر يك‌صد گرم قسمت گوشت‌دار ميوه حاوى آب 81 تا 85 گرم ، كربوهيدرات 8 تا 12 گرم ، پروتئين 43 / 0 تا 1 ، چربى 10 / 0 تا 12 / 0 گرم ، كلسيم 18 ميلىگرم ، فسفر 22 ، آهن 07 / 3 ، پتاسيم 320 ، سديم 1 ، گوگرد 1 / 6 ، منيزيم 3 ، 12 ، كلر 1 ، مس 12 / 0 ميلىگرم ، ويتامين A - 2700 تا 3000 واحد بين المللى ، ويتامين B 1 - 10 ميكروگرم ، ويتامين - B 2 5 % mcg ، اسيد فوليك 3 mcg ، اسيد پانتونيك 30 / 0 ميلىگرم ، ويتامين C - 15 ميلىگرم همچنين فلور ، كبالت و برم مىباشد . زمان هضم ميوه كاملا رسيده 3 ساعت و كالرى ايجادشده براى 100 گرم ميوه 82 كالرى مىباشد . مغز دانه حاوى 41 درصد روغن . . . ويتامينهاى PP , C , B 2 , B 1 , A ، آسپاراژين ، الورون ، قندهاى مختلف Conglutine يا كازئين گياهى ، اسيد يانگاميك يا ويتامين B 15 ، آنزيم و دانه‌هاى تلخ 6 / 0 تا 8 / 0 آميگدالين دارد . برگ زردالو نيز داراى آميگدالين است . خواص و موارد مصرف : ميوه تازه اثر قابض داشته و براى اسهال و شكمروش ساده مفيد است و خشك آن برعكس ملين مىباشد . در ضعف عمومى ، كم‌خونى ، بىخوابيهاى عصبى ، دوران نقاهت بيمارى ، فقدان اشتها ، ورم مفاصل و در كودكان در نرمى استخوان مفيد است . با قرار دادن قسمت گوشتى ميوه بر روى پوست خشك صورت ، زبرى پوست از بين رفته و پوست نرم مىشود . آب حاصل از فشردن ميوه تازه به عنوان خنك‌كننده در فصل تابستان مورد استفاده قرار مىگيرد . مبتلايان به ضعف معده ، سوءهاضمه و ضعف اعمال كبد حتى از ميوه رسيده نبايد استفاده نمايند . اسامى پارسى ديگرى كه به درخت و ميوه آن داده شده است عبارت است از قيصى ( انصارى ) ، قيسى ( به ميوه تازه و خشك ) شيلك ( سمنانى ) بلگه ( ميوه خشك ) شكرپاره و ميوه نارس را اخكوك ( در خراسان ) ، زردالو غوله ، زردالو غوره و زردالو نارس و به آذرى آن را اروك ( مخزن الادويه ) ، اروق و به عربى شجرهء المشمش ، مشمش بلدى نيز ناميده‌اند . ( 1 * ) - در اصل با اقوقيا ، اصلاح از جامع مفردات ابن بيطار - برقوق Brekokkia ( 2 * ) - برقوقويه - برقوق كه ديوسكوريد آن را Brekokkia ناميده و لاتين آن Praecocia به معنى زودرس ، نوبر مىباشد ( 3 * ) - معرب Armeniacon مىباشد ( 4 * ) - تبهاى گرم ، حمى الحار ، حمى التهابيه ، حماى ورمى ، سونوخس ، تب ملتهب Inflamotory fever ( 5 * ) - نخود - 20 / 0 گرم يا 200 ميلىگرم