ابو القاسم سلطانى
26
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
1 - 9 - كتاب دياسقوريدوس چاپ اسكوريال فاقد مبحث " بونيون " مىباشد ولى در صيدنه و جامع مفردات ابن بيطار به نقل از ديوسكوريد آمده است لذا نسخهاى كه ابو ريحان و ابن بيطار در اختيار داشتهاند كاملتر بوده است همچنين برخى اشتباهات چاپى در اين كتاب وجود دارد مانند يجذب الحبنين ، قليمانتن ، شدى ، صدع ، ماء الرماد ، و هن . . . كه با مقابله با كتب الحاوى صيدنه و جامع مفردات به ترتيب يحدر الجنين ، قليماتس ، شرى ، صرع ، ماء الرمان ، و هن العضل . . . آمده كه در دايره المعارف به صورت تصحيحشده در تحشيه آمده است . 2 - 9 - اشتباهات كتاب قانون چاپ بولاق : 1 - 2 - 9 - سبستان ( قانون چاپ سنگى تهران ) ( Cordia myxa ) ، در صفحه 389 چاپ بولاق با عنوان سيسبان ( Parkinsonia aculeata ) آمده است بنابراين كليه مطالب زير عنوان سيسبان در اين كتاب مربوط به سبستان است نه سيسبان . 2 - 2 - 9 - ملوخيه الشجر ( قانون چاپ تهران ) در چاپ بولاق صفحه 460 سطر 26 به صورت ملوخيا السحره آمده و در برگردان قانون به پارسى ، ملوخياى جادوان ترجمه شده است كه اشتباه است . 3 - 2 - 9 - در صفحه 416 قانون چاپ بولاق آمده است " يسميه اهل جرجان البوط و هو نبات " كه در مقابله با چاپ تهران اضافه مىباشد . 4 - 2 - 9 - صفحه 300 چاپ بولاق ذيل و ج . . . فاقد مطالب مربوط به نقل از ديوسكوريد مىباشد در چاپ تهران از ديوسكوريد نقل شده است . 3 - 9 - بعضى اشتباهات و نقائص جامع مفردات ابن بيطار : بعضى اشتباهات چاپى مانند ماليفراسيون ( ج 1 ص 23 ) ، ارتقى ( ج 2 ص 68 ) ، شوك الدارچين ( ج 2 ص 121 ) ، انار ايوطانى ( ج 2 ص 64 ) ، عنب ( ج 2 ص 63 ) و . . . وجود دارد . 4 - 9 - اشتباهات و نقايص كتاب اختيارات بديعى ، ناشر شركت داروئى پخش رازى ، در مقابله با نسخه خطى كه در اختيار دارم فاقد مطالب مربوطه به كمافيطوس ، كماذريوس ، كمون ، كمون اسود ، كمون جبلى ، كمون حبشى ، كمون ارمنى ، خماليون ، كمكام ، كندر ، كندش ، كنگر ، كنگرزد ، كور ، گوزگندم مىباشد . مطالب مربوط به اين عناوين بايد بلافاصله بعد از " كمثرى " قرار مىگرفته است . همچنين است راجع به زيت السودان و زيت الهرجان . در صفحه 376 ذيل ماده " كراث " قلمافتادگى و اشتباهات بسيار فاحشى وجود دارد بهطورىكه خلاف نظريه مولف را مىرساند رجوع شود به كد 289 همين دايره المعارف . در صفحه 102 عنوان جوز البرى به جوز الشرك و جوز الحنبله به جوز الحبشه بايد تصحيح گردد . واژههاى غلط مانند دم الاخرين ، شياب ، فاطر الدم ، انزجه ، مسواك الباس ، مفلوط ، ريحان الكادور ، كودره ،