ابو القاسم سلطانى

219

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

اشكال داروئى : جوشانده برگ : به عنوان مدر و ضد اسهال 40 گرم برگ را در يك ليتر آب به مدت ده دقيقه جوشانده و پس از صاف كردن در دو روز مصرف مىنمايند . دم‌كرده برگ : به عنوان صفرابر 50 گرم برگ را در يك ليتر آب جوشان به مدت 15 دقيقه دم كرده سه فنجان در روز مصرف مىنمايند دم‌كرده و جوشانده : مقدار 40 گرم از ريشه خرد شده و خشك را به مدت 12 ساعت در يك ليتر آب جوش خيسانده سپس بر روى آتش ملايم حرارت مىدهند تا ثلث آن باقى بماند و پس از سرد شدن در موقع مصرف آن را صاف نموده يك فنجان صبح ناشتا در تصلب شرائين و براى مدت سه روز مىنوشند . غير از اسامى ذكرشده در فوق اسامى زير نيز به گياه داده شده است : قوماريس ، قوماورس ( مخزن ) ، اساستو ، ساسنو ( مايرهوف ) ، بج ، شجرهء البج ، اوبج ( اسامى گياه در لبنان ) ، قيقب ، قيقبان ، شجرهء الجنى الاحمر ، شجر الدب ، مشمش برى ( سوريه ) . در كليه كشورهاى عربى به نام قطلب و قاتل ابيه معروف است . ( 1 * ) - قوماروس معرب از Komaros يونانى ( 2 * ) - اين واژه در صيدنه ابو ريحان ماموملا آمده است به هر جهت معرب يونانى Memaikglon مىباشد ( 3 * ) - اطيوس آمدى Aetios جزو پزشكان اسكندرانى و در اواخر قرن ششم و اوائل قرن هفتم ميلادى مىزيسته است ( 4 * ) - مايرهوف مىنويسد : قاتل ابيه آن است كه ميوه آن پس از روئيدن ميوه تازه خشك مىشود و دزى گويد كه گياه داراى دو ريشه است يك سال يكى از آن دو فربه مىشود و ديگرى لاغر و به سال ديگر به عكس ( 5 * ) - Arbutus andrrachne ( 6 * ) - اين واژه در مخزن مطرديه آمده است ( 7 * ) - در طب سنتى شيافهاى چشمى داروهائى بوده‌اند كه به شكل شياف تهيه شده و در بيماريهاى چشم مانند سرمه به چشم مىكشيده‌اند Code - 583 سنبل خطائى Archangelica officinalis ( Moench . ) Hoffm گياهى است علفى 2 ساله بارتفاع 2 متر از خانواده Umbelliferae ، معطر ، با ريشه دوكىشكل به ضخامت بازوى انسان ، منشعب و طعم تند و سوزان ، ساقه گياه استوانه‌اى ، توخالى و شياردار است . برگ‌ها بزرگ به‌طورىكه ممكن است به يك متر هم برسد با برگچه انتهائى كه از 3 لوب و ندرتا 2 لوب تشكيل شده است . كناره‌هاى پهنك به رنگ سبز مايل به قرمز است و بر روى شاخه‌هائى كه به مقدار زياد بر روى ساقه اصلى رشد مىكنند ظاهر مىشود . گل‌ها كوچك سفيد ، مايل به سبز و يا مايل به زرد و