ابو القاسم سلطانى
213
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 11 * ) - اصل حمى اييوالوس ( 12 * ) - قمار شهرى بزرگ است [ به هندوستان ] . . . و صلت ملوك قمار دندان پيل است و عود قمارى ( حدود العالم بخش دهم ، سخن اندر ناحيت هندوستان ش 6 - 195 ) . قمار ، دانشمندان در اين مورد گويند عود به قامرون منسوب است و آن موضعى است در هند ( معجم البلدان ، دهخدا ) . قامرون ( قامروب ) آسام امروزى است . ( 13 * ) - صنف : شهرى است بزرگ و پادشاهى قامرون است از وى صنفى خيزد ( حدود العالم بخش دهم - ش 2 ) . تعبير عربى واژه هندى " چمپه " است چمپه عبارت از آنام جنوبى است ( از تحقيقات حدود العالم ) ( 14 * ) - به سمندور مراجعه شود ( 15 * ) - مندل شهرى است خود از پادشاهى قامرون . . . اين هر دو شهر بر كران درياست ، در دلتاى رود گنگ ( حدود العالم و تلحيق آن ص 194 ) ( 16 * ) - سمندور - [ نمياس و هركند ، اورشين ، سمندر ، اندراس بر كنار دريا و پادشاهى دهم است ( حدود العالم بخش 10 ش 7 ] شهر قديمى در هندوستان است كه با مولتان و چندران در شرق نهر مهران قرار داشتهاند ( 17 * ) - قاقلى از جزاير بحر قاقلى ( 18 * ) - اصل قطفى ، اصلاح از قانون چاپ تهران ( 19 * ) - در چاپ تهران قسمور : به نظر مىرسد صحيح آن قشميرى معرب كشميرى باشد ( 20 * ) - اصل مانطاقى ، اصلاح از قانون چاپ تهران ( 21 * ) - شايد منظور عولاتى باشد جزيره عولات در نواحى قمار هند است ، اصل لوالى بوده كه از قانون چاپ تهران ، سنگى اصلاح شده است ( 22 * ) - اصل ربطانى ، اصلاح از قانون عربى چاپ سنگى تهران Code - 569 انقوليا Aquilegia vulgaris L گياهى است پايا از خانواده آلاله Ranunculaceae كه نام جنس آن از واژه لاتين Aqila به معنى عقاب مشتق شده است چه پتال گل را به منقار عقاب تشبيه كردهاند . ارتفاع گياه 40 تا 80 سانتيمتر ، ساقه ايستاده ، كركدار و قسمت فوقانى آن مملو از شاخه است . برگها به رنگ سبز تيره و يا قهوهاى تقريبا پهن و نازك و سطح فوقانى پهنك غباردار ، گلها به رنگهاى مختلف آبى ، ارغوانى و ندرتا قرمز و سفيد ، نامنظم و بسيار زيبا به حدى كه برخى از شعرا مانند Ronsard و شاتوبريان درباره زيبائى سحرانگيز آن اشعارى سرودهاند . گل قبل از تشكيل ميوه به صورت واژگون روى دمگل قرار دارد . ميوه فوليكول كركدار و پر از دانههاى براق مىباشد .