ابو القاسم سلطانى
202
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 1 * ) - هرچه در كتاب دياسقوريدوس كه در دسترس دارم تجسس كردم راجع به انطرس يا انف العجل چيزى نيافتم Code - 548 سيسم Antirrhinum orontium L گياهى است يك ساله به درازاى تا 60 سانتيمتر ، ساقه گلدار پوشيدهشده از تعداد كمى كركهاى غدهاى ، برگ در پائين ساقه دوبر و در قسمت بالا يكدرميان ، گل تنها و در كنار برگها ، ميوه تخممرغى كركدار گل صورتىرنگ . محل رويش بين منجيل و پاچنار . موارد مصرف : گياهى است زهرى و خطرناك Code - 550 پاى شير صحرائى Aphanes arvensis L گياهى است يك ساله كوچك به ارتفاع چند سانتيمتر از خانواده روزاسه ، برگهاى كوچك آن از سه لوب با چاكهاى عميق تشكيل شده و دمبرگ آن كوتاهتر از پهنك مىباشد . گلها كوچك مجتمع ، كاسه گل كوچك مركب از 8 تقسيم در دو رديف و تعداد پرچمها چهار عدد مىباشد . گياه حاوى مقادير نسبتا زيادى تانن مىباشد سرشاخههاى گلدار گياه در اختلالات جريان خون ، خونروى هاى فراوان عادت ماهانه و فواصل قاعدگى و نيز به عنوان زيادكننده ادرار به كار مىرود . در استعمال خارج به صورت كمپرس جهت درمان زخمها مورد مصرف دارد . گياه بيشتر در چمنزارهاى رستى و سيليس مناطق شمال ايران ، هزار جريب ، بندر گز ، لاهيجان و لوشان رويش دارد . Code - 557 كرفس Apium graveolens L واژه كرفس معرب از كرفش يا كرسب پارسى است به عبرى كرپس Karpas به يونانى سلينون Selinon و به سريانى كرفسا Karafsa ناميده شده است در كتب طبى قديم ذيل ماده كرفس چندين گياه ذكر شده است كه از آن جمله كرفس نبطى و كرفس بستانى مىباشد و چون اثرات درمانى هر دو گياه را يكسان ذكر نمودهاند و در حقيقت گياه دوم نوع كشتشده و پرورشى گياه اول مىباشد به منظور جلوگيرى از اطاله كلام پس از شرح مرفولوژى و اسامى قديم هر دو گياه به تفكيك ، خواص درمانى آنها يكجا ذكر مىگردد . الف : كرفس نبطى Apium graveolens L گياهى است خودرو ، دو ساله ، به بلندى 40 تا 90 سانتيمتر ، سبز مات ، ساقه توخالى ، ايستاده با انشعابات متعدد و شاخههاى ضخيم ، برگها شبيه به برگ جعفرى با